Episkopeion ve Kiliseler

Akropolisin merkezi noktasında A ve B Kiliseleri ile C yapısının olduğu bir alan bulunmaktadır. Burası kentin Bizans Dönemi’ne ait dini karakterli bir bölge olarak dikkati çekmektedir. Bu yapıların ve alanın bir episkopeiona ait olduğu düşünülmektedir.  Episkopeionlar, piskoposların kendine bağlı din adamlarıyla zaman zaman toplantı yaptıkları yemek ve toplantı salonu gibi bir işlevinin olduğu yer olarak bilinmektedir. Benzer örnekler düşünüldüğünde Sillyon Episkopeionunun genelden çok daha geniş alanı kapladığı ve farklı işlevlerde başka yapıların da bulunduğu söylenebilir. 

 

Bizans Döneminde yeniden kullanılan Hellenistik yapının güney cephesi

Sillyon’da şu ana kadar tespit edilmiş iki adet kilise bulunmaktadır. Bu yapılar A Kilisesi ve B Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. A Kilisesi ana yapı ve güney yandaki ek binadan oluşmaktadır. Yapı topluluğunun yaklaşık olarak merkezinde bulunan A kilisesi, apsis hariç içten içe 10,40 x 7,45 m ölçülerinde ve doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Kilisenin batı duvarı tamamen yıkılmış, kuzey ve doğu duvarları kısmen, güney duvarı ise çatı seviyesine kadar ayakta kalmıştır. Kilise ve ek mekânı Hellenistik bir yapıdan yararlanılarak inşa edilmiştir. A Kilisesinin güney yanındaki A1 Binası olarak isimlendirdiğimiz ek mekân içten 9,40 x 5 m ölçülerinde olup kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Bina olasılıkla iki katlıdır. Binanın kuzey ve güney duvarlarının üst kısmı yıkık olmakla birlikte diğer duvarları alt katın örtü sisteminin biraz üstüne çıkacak şekilde ayaktadır. Çatı örtüsü günümüze ulaşamamış olmasına karşın, mimari izlerden binanın alt katının, kuzey-güney doğrultusunda beşik tonoz örtülü olduğu anlaşılmaktadır. A Kilisesi ve güneyindeki Piskoposluk Konutu Episkopeion kompleksinin en erken yapısıdır. A Kilisesi ve A1 yapısı V. yüzyıla veya VI. yüzyıl başlarına tarihlenmektedir.

Episkopeion içindeki tonozlu C yapısı 

A Kilisesinin hemen batısındaki B Kilisesi, içten apsis hariç 10,90 x 8,12 m ölçülerinde doğu-batı doğrultusunda olup dikdörtgen planlıdır. Kilisenin örtü sistemi tamamen yıkılmış, ancak duvarlarının alt kısmı kısmen ayakta kalabilmiştir. Kilisenin doğusunda, içten ve dıştan yuvarlak planlı, dışa taşkın üç apsis yer alır. Nef ayrımı olasılıkla 0,56 m genişliğindeki stylobat üzerine yerleştirilen dört çift sütun ile doğu ve batıda duvar payelerine oturan kemerlerle sağlanmıştır. Orta nef 3 m ve yan nefler 2’şer m genişliğindedir. Neflerin üzeri doğu-batı doğrultusunda uzanan beşik tonoz örtülü olmalıdır. Taş tonozu desteklemek üzere yapının kuzey ve güney duvarları daha kalın yapılmıştır. Yapının kuzey ve güney duvarında karşılıklı konumlanan 1,4 m genişliğinde birer kapı açıklığı daha bulunmaktadır. B Kilisesi naosunun batısında içten 8,85 x 4,25 m ölçülerinde kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı narteks yer alır. B Kilisesinin kentin metropol olmasından sonra 7. yüzyıl sonu 8. yüzyıl başlarında inşa edildiği önerilir.

A kilisesinin güney duvarı

A Kilisesinin 2,5 m kuzeyindeki C Yapısı içten 14,55 x 12,75 m ölçülerinde kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Binanın örtü sisteminin tamamen yıkılmış olmasına karşın güney duvarı kapı üst seviyesine, diğer duvarları örtü sistemine kadar ayaktadır. Yapının içi, yıkılan örtünün ve güney duvarın molozuyla doludur. Mimari izlerden yapının kuzey-güney doğrultusunda konumlandırıldığı, üstünün beşik tonoz ile kapatıldığı ve üç nefli olduğu anlaşılmaktadır. Nef ayrımı, kuzey-güney doğrultusunda uzanan ortadaki üç çift sütun ile duvarlara oturan iki sıra kemerle sağlanmıştır. Sütunlardan sadece kuzeybatıdaki özgün yerinde yan yatmış haldedir ve duvarlarda beşik tonozun ve kemerlerin izleri halen görülebilmektedir. Binanın duvarlarında, dört yönden birer kapı açıklığı bulunmaktadır. Yapının batı ve güney duvarında alt seviyede 0,90 m genişliğinde ve 1,2 m yüksekliğinde ikişer pencere açıklığı bulunmaktadır. Doğu, kuzey ve batı duvarlarının üst seviyesinde üçer adet mazgal pencere açıklığı yer almaktadır. Yıkık olan güney duvarının üst kısmında üç mazgal pencere açıklığı daha olmalıdır. Yapının örtüsü dıştan bakıldığında düzdür. Örtü dört yönden 0,55 m kalınlığında ince kalkan duvarla kuşatılmıştır. Piskoposluk toplantı yeri olarak kullanıldığı anlaşılan C Yapısının, duvar malzemesi ve örgü tekniğinin benzemesi nedeniyle B Kilisesi ile aynı dönemde yapıldığı kabul edilir.

Menü