2024 YAPILAN ÇALIŞMALAR

TC Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izni ile Antalya İli Serik İlçesi Yanköy Mahallesi’nde yer alan Sillyon antik kenti kazı çalışmaları 2020 ve 2021 yıllarında Antalya Müzesi başkanlığında ve Doç. Dr. Murat TAŞKIRAN’ın bilimsel koordinatörlüğünde sürdürülmüştür. Bununla birlikte T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 01.12.2020 tarih ve E-94949537-160.99 916301 sayılı yazısı ile Sillyon Kazısı Kültür varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Türk Tarih Kurumu Başkanlığı (TTK) arasında imzalanan iş birliği sözleşmesi çerçevesinde desteklenerek 12 aya uzatılmıştır. 2022 yılından itibaren ise Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan izinle Pamukkale Üniversitesi adına Cumhurbaşkanı kararlı olarak Doç. Dr. Murat TAŞKIRAN’ın başkanlığındaki bir ekip tarafından arkeolojik kazı, araştırma, konservasyon, restorasyon, çevre düzenlemesi ve yayın çalışmalarına devam edilmektedir.

ÇEVRE DÜZENLEME ÇALIŞMALARI

Sillyon Antik Kenti’nin batı eteklerinde yer alan aşağı şehirde, kentin önemli yol güzergahlarında ve çevresinde bitki ve moloz taş temizliği periyodik olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar stadionun iç kısmında, Roma Hamamı’na çıkan yol güzergahı üzerinde, Osmanlı Çeşmesi’nin çevresinde ve Ana Giriş Kapısının önünde yoğunlaşmıştır. 118/13 ada parsel içerisinde yer alan geleneksel yörük evlerinin çevresinde ve kente giden araba yolunda bulunan otlar kesilerek bitki temizliği yapılmış ve alan içerisinde kalan ağaçlar budanmıştır. Çevre düzenleme çalışmalarında dağınık halde bulunan çeşitli taşlar daha sonra kullanılabilmek için öbekler halinde muhafaza edilmiştir. Kentin giriş alanı olan 118/14 ada parsel içinden doğu ekseninde stadiona ulaşan patika yolun yan hatlarına 50 cm genişliğinde bordür bir duvar örülmüştür. Patika yol içerisine basamaklar yapılarak yol düzenlenmiştir. Ağaçların etraflarına ve yürüyüş alanlarının kenarlarına çeşitli taşlardan bordürler yapılarak bakımlı ve temiz bir peyzaj elde edilmiştir. Tüm bu çalışmalar sayesinde alan ziyaretçiler için kolay ulaşılır hale getirilmiş, görsel olarak kentteki önemli yapıların ön plana çıkarılması sağlanmış bunun yanında başlaması planlanan sistemli kazı çalışmalarının gerçekleşmesi adına ön çalışma oluşturmuştur.

 

Patika Yolun Çalışmalar Öncesi ve Sonrası Durumu 

Tabela Çalışmaları

 Çevre düzenleme ve temizlik çalışmalarına ek olarak tabela çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Kentin önemli anıtsal yapılarının çevresinde bulunan bilgilendirme tabelalarının bir kısmının (Roma Hamamı, Hellenistik Kule, Ana Kent Kapısı, Kale Mescidi, Osmanlı Mescidi) yüzeyi iklim koşulları nedeniyle (yağmur, güneş, rüzgar) tahrip olmuştur. Bunların yüzeylerinde yenileme çalışmaları gerçekleştirilerek bilgi notlarının okunabilirliği sağlanmıştır . Ayrıca bilgilendirme tabelası olmayan bazı yapılara da (Nymphaion A, Osmanlı Çeşmesi, Bastion) yönetmeliğin uygun gördüğü standartlar doğrultusunda tabelalar yerleştirilmiştir . Kentin girişinde yer alan kent bilgilendirme tabelasının yüzeyi oldukça tahrip olmuş haldedir. Bilgilendirme tabelasının yüzeyi yenilenmiştir, üzerindeki harita yeni sonuçlar da dahil edilerek güncellenmiştir. Kent girişinin alt yolunda yer alan bilgilendirme ve TTK tabelası daha korunaklı ve anlamlı olacağı düşüncesiyle kente giden ziyaretçi yolu üzerine taşınmıştır. Ayrıca buraya Hayat Ağacı ve Sponsorluk tabelası da eklenmiştir.

     Yönlendirme Tabelası Montaj Çalışmaları,Kentin Girişinde Yer Alan Hayat Ağacı, Bilgilendirme Tabelası, Sponsorluk Tabelaları ve Uyarı Tabelası 

Kazı Evi Yerleşkesinin Oluşturulması

Sillyon Kazı çalışmalarında konaklama, depolama ve ofis çalışmaları için temin edilen beş konteyner gerekli izinler doğrultusunda, laboratuvar ev 1-3’e yakın bir konuma yerleştirilmiştir . Söz konusu konteynerlerin teknik alt yapı çalışmaları tamamlandıktan sonra; temizlik ve çevre düzenlemesi yapılmış, çalışmaların devamında vatandaştan kiralanarak kullanılan önceki ofis ve konaklama evinin bir bölümü bu alana taşınmıştır. Aktif olarak konteynerlerin kapasitesinin hepsi ve konaklama evi kazı ekibi 20 tarafından kullanılmıştır. Bu konteynerler içerisinde on iki kişilik yaşam ünitesi, mutfak, ofis ve depo birimleri yer almaktadır. Çalışmaların devamında kazı evi olarak kullanılan konteyner alanı ve ofis olarak kullanılan geleneksel ev 1-3 (laboratuvar ev 1-3) alanlarını kapsayan yerleşkede tel örgü çit sınırları önerisi ve konteyner alanının üst örtü saçağı planı hazırlanıp ilgili Koruma Kurulu’na sunulmuştur. Gerekli izinler doğrultusunda tel örgü ve üst örtü saçağı çalışmaları gerçekleştirilmiştir . Üst örtü çalışmalarında konteyner alanının üzeri ve ön taraftaki yürüyüş aksına çatı örtü sistemi yapılmıştır. “U” formlu, 8’lik ve 4x4’lük demir profillerle iskelet sistemi oluşturulmuştur. Demir profillerin üzerine sandviç panel uygulamasıyla beşik çatı formunda bir çatı örtüsü yapılmıştır. Buna ek olarak alana tuvalet ve temizlik amaçlı kullanılacak ek konteyner yerleştirilmiştir. Tel örgü uygulaması ise güvenlik sebebi ve yerleşkeyi belli etmek amacıyla; 3 metrelik aralıklarla yerleştirilen direkler ile gerçekleştirilmiştir. Tel örgü çalışması kapsamında, belirtilen alanlara toplam 3 adet sürgülü 4 metrelik kapı girişi ve 2 adet yaya girişi yapılmıştır. Ayrıca tel ile çevrili alanda güvenliğin kontrol altında tutulması amacıyla alanın belli noktalarına güvenlik kamerası sistemi yerleştirilmiştir. Çalışmaların devamında kazı evne kmlk kazandırmak amacıyla ana grş kapısının önüne br kazı ev karşılama tabelası yerleştirilmiştir. Bunun yanında Laboratuvar 1 olarak adlandırılan (Geleneksel Yörük Ev 1) yapının önüne yne grş kapısına yakın br konuma 3 adet bayrak dreğ yerleştrlmştr. Bayraklar Türk Bayrağı, Kültür ve Turzm Bakanlığı Bayrağı ve Pamukkale Ünverstes’nn Bayrağı’ndan oluşmaktadır.

 

Çalışma Öncesi ve Sonrası Durum

 

                                                                                  Kazı Ev Tabelası                                                                    Kazı Ev Bayrak Drekler ve Bayraklar 

KAZI  VE SONDAJ ÇALIŞMALARI

STADİON DOĞU TRİBÜN

Sillyon 2024 yılı Stadion Doğu Tribünü kazı çalışmaları 2023 yılında çalışmaları bıraktığımız alandan devam ettirilmiştir. Öncelikli olarak stadionda çevre temizliği yapılmıştır. Ardından sektör ve açma sınırları belirlenerek kazı çalışmalarına başlanmıştır. Bir sektör toplam 12 x 6 m ölçülerinde olup, açma 1 ve açma 2 olarak iki açmadan oluşmaktadır. Açmalar ise 6 x 6 m ölçülerinde, 1. açma analemma duvarından batıya doğru, 2. açma ise 1. açmanın bittiği sınırdan batıya parapet sırasına doğru devam etmektedir. Kazı çalışmaları analemma duvarı önünden parapet sırasına doğru olacak şekilde doğu batı doğrultulu gerçekleştirilmiştir.

Stadion Doğu Tribün 2024 Yılı Çalışmalar Öncesi Durumu

 

Stadion Doğu Tribün Kazı Çalışmları

 

Stadion Doğu Tribün 2024 Yılı Çalışmalar Sonrası Durumu

Roma Hamamı Kazı Çalışmaları

 Hamam Batı Kesim Kazı Çalışmaları Sillyon Roma Hamamı Aşağı Şehir olarak adlandırılan kentin batı yamacında yer almaktadır. Yapı Stadionun hemen doğusunda yer alan teras üzerinde konumlanmaktadır. Kuzeybatı- güneydoğu aksta yerleştirilmiş ve sıralı beş odadan oluşmaktadır. Kuzeyden güneye doğru Apodyterium (Salon I), Frigidarium (Salon II) Tepidarium (Salon III), Caldarium I (Salon IV), Caldarium II (Salon V) olarak isimlendirilmektedir. Yerel kireçtaşı bloklarla inşa edilmiş olan hamam 21,80 x 60,87 cm ölçülerindedir. Yapının ön araştırmasında olası planı tespit edilmiş, odaların hangi işlevde kullanıldığı belirlenmiştir. Roma Hamamı’nda ilk çalışmalar “Geleceğe Miras Sillyon Projesi” kapsamında 2024 yılı kazı sezonunda gerçekleştirilmiştir. Roma Hamamı’nda çalışmalar ilk olarak hamamın batı cephesi boyunca otsu ve odunsu bitki temizliği, mimari blokların numaralandırılması/tasnifi ve kazı çalışmaları olarak gerçekleştirilmiştir. Batı kesimde kazı çalışmaları güneyden kuzeye doğru gerçekleştirilmiştir. Her açma güneyden başlayarak hamam batı kesim (HB1, HB2 ... vd.) olarak isimlendirilmiştir. Batı kesimde toplamda beş adet açma açılmıştır. Her açma tek tek incelendikten sonra tüm açmalar bir arada hamam batı kesim olarak değerlendirilmiştir.

Roma Hamamı 2024 Yılı Çalışma Öncesi Durum

  

Roma Hamamı Çalışma Fotoğrafı

 

Roma Hamamı 2024 Yılı Çalışma Öncesi Durum

Kutsal Alan B Kazı Çalışmaları

Tespit Edilen Tuğla Döşemeli Su Kanal Hattı Sillyon’un kuzeybatısında Stadionun kuzeyinde yer alan Kutsal Alan B, birbirine paralel olan iki doğal ana kayanın arasında bulunmakta ve kuzey-güney doğrultuludur. Kutsal Alan B olarak adlandırılmasının sebebi ise alanın güney duvarında bulunan 4 satırlık Grekçe yazıtın içeriği ile kuzey kısımda bulunan kapı düzenlemesidir. Ayrıca alanın kuzey ve batısında bulunan doğal kaya kütlelerine işlenen nişlerden alanın kutsal alan olma düşüncesi güç kazanmıştır. 2023 yılına ait kazı verileri de bu savı destekler niteliktedir. 2023 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmalarının devamı niteliğinde 2024 yılı kazı çalışmaları kapsamında bu alanda çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Ana Cadde

 Sillyon Antik Kenti'nin Ana Giriş Kapısının devamında bulunan Ana Cadde ve çevresinde temizlik ve kazı çalışmaları yapılmıştır. Ana cadde olarak adlandırılan çalışma alanı, kentin antik dönem giriş kapısının devamında kuzeydoğuya doğru devam eden ve üçe ayrılan yollarda kuzeye doğru dönen yoldur. İlk izlenimlere göre bu ana cadde iki ana yoldan bir tanesini oluşturmaktadır. Birinci hat akropole doğru giden rampalı cadde, ikinci hat olan Ana Cadde ise nymphaionun hemen doğusundan nekropol alanı ve Hellenistik kuleye doğru giden yoldur. “Ana Cadde” olarak adlandırılan yolun başlangıcında kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. AC1 olarak adlandırılan ilk açma kentin ana giriş kapısının devamında ana cadde ve rampalı caddeye doğru çıkan ortak ana yol üzerinde bulunmaktadır. AC1 açması kuzeydoğu-güneybatı yönlü olarak yol olarak tahmin edilen alanda konumlandırılmıştır. Kuzeydoğu-güneybatı yönlü 12,00 cm, güneybatıda batı-güney köşeleri arasında 8,00 cm, kuzeydoğuda ise kuzey-doğu köşeleri arasında 6,20 cm’lik bir alanı kapsamaktadır. Bu alan iki ana yolun ortak giriş kısmını oluşturduğundan ana cadde başlığı altında ve tek açma olarak planlanmıştır. Bu alan güneybatıdan, kuzeydoğuya doğru yukarı çıkmaktadır ve çalışmalar güneybatıda alt kottan caddenin zeminini bulmak amacıyla başlatılmıştır.

 

Temizlik Öncesi ve Sonrası Durumu

Sondaj 2 Kazı Çalışmaları

 2023 yılında gerçekleştirilen Sondaj 1 kazılarının devamı olarak bu alanın kuzeyinde Sondaj 2 kazısı tertiplenmiştir. Alanın doğu duvarı hizasına yakın olarak gerçekleştirilen çalışmalar için; 2 x 3 m ölçülerinde sondaj hazırlanarak geçen yıl kazılan sondajın kuzeyinden kazılara başlanmıştır . Çalışmalar katman izlenerek ilerletilmiş ve buluntular ayrı şekilde poşetlenerek tabaka takibi yapılmaya çalışılmıştır . Sondajın doğusunda ana kayaya bitişik şekildeki kuzey güney yönlü duvarın önünde seviye inme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu örgünün bir sunu alanı oluşturup oluşturmadığını anlamaya yönelik olarak seviye inme çalışmaları 96,50 m kotunda başlatılmış ve ilk olarak yüzey kısmına yakın kısımda dağınık halde, parça parça Geç Roma Dönemi’ne tarihli seramik parçaları tespit edilmiştir. Ayrıca 96,20 m seviyesinden itibaren sarımsı hamur rengine sahip üzerinde çizgisel 122 bezemeler olan kap parçaları, sarı hamurlu mat astarlı kandil parçalarına (olasılıkla Roma Dönemi) rastlanılmıştır.

 

Sondaj 2 Çalışmalar Öncesi Durumu

Sondaj 3 Kazı Çalışmaları

Sondaj 2 kazısının sonlandırılmasından sonra bu açmanın kuzeyine, kaya galerisinin en kuzey ucunu kapsayacak biçimde 3 x 3 m ölçülerinde karelaj tertiplenmiştir. Kutsal Alanın kuzey girişinde? basamaklı bir düzenleme görülmektedir. Yapılan temizlik çalışmalarının ardından bu kısımda ana kaya düzenlemesi ile kısmen bir giriş benzeri düzenleme ortaya çıkarılmıştır. 96,60 m kotunda başlayan kazı çalışmalarımız sonucunda görüldüğü kadarı ile Kutsal Alan B kaya fasadının içerisinde doğu ve batı duvarları arasında kalan kısmın güneyden kuzeye doğru giderek yükseldiği anlaşılmıştır.

 

Sondaj 3 Çalışmalar Öncesi Durumu

Sondaj 4 Kazı Çalışmaları

 Sondaj 3 kazılarının devamı olarak bu alanın güneyinde, ana kaya galerinin batı duvarına yakın kısımda Sondaj 4 kazısı tertiplenmiştir. Alanın batı duvarı hizasına yakın olarak gerçekleştirilen çalışmalar için; 3,70 x 1,60 m ölçülerinde sondaj hazırlanmıştır. Sondaj 4 sondaj 2’nin batısında, Sondaj 3’ün de güneybatısında yer almaktadır. Alanda gerçekleştirilen çalışmalar 96,50 m kotunda başlayıp sondajın doğusunda anakayaya bitişik şekildeki kuzey güney yönlü anakaya duvarın bir kısmı önünde devam etmiştir. Gerçekleştirilen seviye inme çalışmaları esnasında Sondaj 4’ün kuzey ucundan 140 cm güneyinde, batı ucundan 20 cm doğusunda, doğu köşesinden 150 cm batısında ve 96,30 m kotunda bir adet sikke ele geçmiştir. S24.KAB.S01 buluntu numarası verilen sikkenin kondisyonu çok düşük olup çok fazla tahrip olmuş şekildedir. Her ne kadar okunamasa da çapı ve kullanılan madeni bakımından incelendiğinde İslami Dönem sikkelerine benzemektedir. Yüzey seviyesinde ele geçmesi de bu görüşü destekler niteliktedir.

 

Sondaj 4 Çalışmalar Öncesi Durumu

Sondaj 5 Kazı Çalışmaları

Sondaj 4’te Yer Alan Duvar Hattı Cephesi Sondaj 1’in simetriğinde yer alan kısım Sondaj 5 olarak adlandırılmıştır. Bu alan kuzey güney doğrultulu 1,60 m, doğu batı doğrultulu 3,70 m ölçülerindedir . Açılış kotu; 96,50 m olan alanın seviye inme çalışmaları ilk çalışma günü için 96,43 m kotuna kadar sürdürülmüştür. Buradan 96,43 m kotunda S24.KAB.S03 buluntu numarası verilen bronz bir sikke bulunmuştur. Sikke sondaj 5’in kuzey köşesinden güneye 150 cm, batı kenarından doğuya 40 cm ölçülerinin kesiştiği noktada ele geçmiştir. Yüzey dolgusu sayılabilecek seviyede bulunan sikke çok yoğun korozyonlu olup kondisyonu çok düşüktür. Restorasyon çalışmalarından sonra da sikke okunamamış olup İslami Dönem sikkesi olduğu düşünülmektedir. Bu toprak içerisinden az miktarda Türk İslam Dönemi seramikleri tespit edilmiştir. Yine bu toprak içerisinden 1 adet de kemik alete rastlanılmıştır.

Sondaj 5 Çalışmalar Öncesi Durumu

BELGELEME ÇALIŞMALARI

Kazı alanındaki araştırmaların her aşaması; fotoğraf, çizim, hava fotoğrafı ve üç boyutlu modelleme gibi çeşitli tekniklerle detaylı bir şekilde kayıt altına alınmıştır. Belgeleme çalışmaları hem kazı alanının dokümantasyonu hem de elde edilen bulguların görselleştirilmesi açısından titizlikle yürütülmüştür. Kullanılan yöntemler, kazı sürecinde ortaya çıkan verilerin korunmasını ve gelecekte yapılacak analizlere temel oluşturmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, belgelenen veriler, kazı çalışmalarının bilimsel açıdan değerlendirilmesi için sistematik bir arşiv niteliği taşımaktadır.

 

Roma Hamamı Batı Yamacı Ortofoto

  Stadion Batı Tribünde Açılan Blok Taş Tasnif Alanı

Fotoğraf Çekimi ve Belgeleme Çalışması ve Adobe Photoshop Programı ile Düzenleme Çalışması

BASİT ONARIM ÇALIŞMALARI

ROMA HAMAMI

Roma Hamamı Basit Onarım Çalışmaları Aşağı Şehir’de kentin batı yamacında yer alan Roma Hamamının tepidarium bölümünde açığa çıkartılan Türk Hamamı’nın yıkanma hücreleri (halvet odaları) ve külhanlık bölümü ile Roma Hamam yapısının batısında, yapının sonraki kullanım evrelerinde yapıya bitişik olarak inşa edilen ve 4 mekândan oluşan bölümde, basit onarım ve konservasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Hamam yapısının batısında açığa çıkarılan mekânların duvarları kent çevresinden toplanan irili ufaklı moloz taşlar ve yer yer tuğla kırıklarından oluşan düzensiz moloz taşlarla örgülüdür. Mekân duvarlarının iç yüzleri yaklaşık 1-1.5 cm kalınlığında krem renkli sıvalı bezemesiz olup, dış yüzlerinde ise herhangi bir sıva izine rastlanılmamıştır. Hamam içinde yer alan yıkanma hücreleri (4 mekân), hücreleri ayıran koridor, su deposu ve külhanlık bölümü ise kaba yonu blok taşlar ve irili ufaklı moloz taşlar ile karışık düzensiz moloz taş örgü şeklinde inşa edilmiştir. Hücrelere ulaşımı sağlayan koridorlar dar ve duvarları kalın, yıkanma hücrelerinin duvarları koridor duvarlarına göre ince, iç yüzleri yaklaşık 1-1.5 cm kalınlığında sarı ve krem renkli sıvalı, sıvalar üzerinde kırmızı ve turuncu renklerden oluşan fresk uygulaması yapılmıştır.

  

Yıkanma Hücresi Konservasyon Öncesi

  Yıkanma Hücreleri, Su Deposu ve Külhanlık Konservasyon Sonrası Genel Görünüm

Stadion Doğu Tribün

Kentin batı yamacında, Roma Hamamının hemen batısında kuzey-güney doğrultulu konumlandırılan Stadion yapısının topografyanın yapısına uygun olarak arazi yamacına yaslandırılan analemma doğu duvarında basit onarım ve konservasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın yürütüldüğü mevcut duvar uzunluğu 75 m, yüksekliği 5-7 m arasında değişen ölçülere sahip, ölçülebilen kalınlığı 1.80 m’dir. Analemma doğu duvarı yamaçta mevcutta yer alan ana kaya kullanılarak krem renkli yerel kireçtaşı yamacın eğimine uygun olarak yer yer 3 kademeli olarak inşa edilmiştir. Örgüde ön yüzde yer yer kaba yonulu düzensiz sıralı blok taşlar ile düzensiz olarak yerleştirilen harçlı iri moloz taşlar kullanılmıştır. İri moloz taşların dışa bakan yüzleri yer yer kaba yonu şeklinde işlenmiş ve aralarında yer yer kama görevi görmesi için ufak moloz taşlar da kullanılmıştır. Duvarın ana kaya ile desteklenemeyen iç dolgusu ise çoğunlukla iri yer yer ufak şekilsiz harçlı moloz taş dolgu ile inşa edilmiştir. Duvarın ön yüzüne yatay doğrultuda 2 ile 4 m arasında değişen uzaklıklarda çoğunlukla kare planlı, yer yer dikdörtgen ve L formlu hatıl yuvaları yapılmıştır. Hatıl yuvaları olasılıkla duvar yapısına ve alanın kullanımına göre aşağıdan yukarıya doğru 2, 3 ve 4 arasında değişen yer yer sıralı yer yer karışık şekilde planlanmıştır.

Konservasyon Öncesi Durumu

Konservasyon Ssonrası  Durumu

Ana Cadde

Basit Onarım Çalışmaları Ana kent kapısının kuzey istikametinde, hafif meyilli bir şekilde yavaş yavaş yükselerek Akropolis’e bağlanan batı destek duvarında basit onarım ve konservasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Destek duvarının ölçülebilen uzunluğu 26 m, yüksekliği 2.60 m, kalınlığı ise 1.00 m’dir. Destek duvarının kuzey ucunda, duvar ile bağlantılı, doğu-batı yönlü duvarın uzunluğu 1.95 m, yüksekliği 2.80 m, kalınlığı 0.90 m’dir. Her iki duvar da kent çevresinden toplanan irili ufaklı moloz taşlar, tuğla kırıkları ve yer yer kaba yonu blok taşlar kullanılarak bazı bölümlerde ana kaya destekli karışık düzensiz moloz taş örgü şeklinde inşa edilmiştir. Duvar yüzeyinde, mevcut üst bölümlerinde ve derz aralarında iklim şartları ve çevresel faktörler nedeniyle zamanla örgü harcının ve derz harcının aderansı zayıflamış ve derz dolguları boşalmıştır. Rüzgâr ve yağmur suları ile taşınan toprağın ve bitki tohumlarının etkisiyle bu boşluklarda odunsu bitki oluşumları gerçekleşmiştir. Derz boşluklarında gelişen bitki köklerinin yarattığı mekanik baskı nedeniyle 160 duvar taşlarında hareketlenmeleri, taş kayıpları ve devamında bazı bölümlerde örgüde yıkılmalar gerçekleşmiştir.

Ana Cadde Batı Destek Duvarı Konservasyon Öncesi Durumu

Ana Cadde Batı Destek Duvarı Konservasyon Sonrası Durumu

DEPO ÇALIŞMALARI

Depo çalışmalarında güncel arazi çalışmalarıyla depoya gelen eserlerin kayıt, mekanik temizlik, tasnif, restorasyon takibi, eser çizim, tanımlama ve kataloglama gibi işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Stadion Doğu Tribün, Roma Hamamı, Kutsal Alan B ve Ana Cadde kazı çalışmalarından gelen eserler (seramik, kemik, reticulatum, cam, sikke, çivi, toprak örneği, yumuşakça kavkısı vb.) depo kayıt sistemine günlük olarak kaydedilmiştir. Kaydetme çalışmaları arazi açma temsilcisi ve depo teslim alma temsilcisi ile çeşitli bilgilerin kontrolü ışığında gerçekleştirilmiştir. Kaydedilen eserlerin mekanik temizlikleri sistematik olarak yapılmıştır. Bu çalışmalar genelde saf su yardımıyla seramikler üzerinde gerçekleştirilmekte olup metal eserler ve yüzeyi kireç kaplı çeşitli pişmiş toprak eserlerin temizliği restorasyon birimi tarafından yapılmıştır. Restorasyon birimine teslim edilen eserlerin verildiği tarih ve çeşitli bilgileri deftere kaydedilmiş ve eserlerin işlem süreci takip edilmiştir. Temizlenen eserler kendi kategorilerine göre gruplanarak kutulara yerleştirilip depolanmıştır. Bu çalışmada öncelik eserlerin geldiği alanlar için oluşturulmuş kutu ya da kasalardır. Kutuların içinde ise açma ve kazı buluntu numarasına göre sıralandırılmışlardır. Çalışmaların devamında çeşitli nitelikteki eserler, etütlük ve envanterlik olabilecek eserlerde el çizimi çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

 Seramiklerin Su ile Yıkanması ve Eserlerin Depolanması  Çalışması

RESTORASYON VE KONSERVASYON LABORATUVARI ÇALIŞMALARI

 2024 kazı sezonu Sillyon Antik Kenti Restorasyon ve Konservasyon Laboratuvarında toplam 454 adet sikke, 83 adet küçük buluntu, 9 adet pişmiş toprak eserin temizlik ve konservasyon çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu eserlerin çalışma alanlarına göre dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir (fig.409). Bronz ve demir eserlerin yüzeyleri kentin bulunduğu bölgedeki iklim koşulları, toprakaltı ortamı, nem ve bitki örtüsünün olumsuz etkileri nedeniyle yer yer sert ve yumuşak toprak partikülleri, kalker oluşumları ve korozyon tabakası ile kaplanmıştır. Bir kısmının patinası, olumsuz etkenler nedeniyle, kısmen korunurken bir kısmı tamamen tahrip olmuştur. Özellikle yüzeyden bulunan sikkelerin yüzeyinde yoğun ve sert kalker oluşumları ile korozyon tabakası vardır. Ayrıca bu sikkelerin yüzeyi küçük çakıl ile kaplanmış ve patinası yer yer tahrip olmuştur. Gümüş eserlerde ise, toprak altı ortamı ve iklimsel faktörler nedeniyle ince bir tabaka halinde oksitlenme gerçekleşirken, bulunduğu ortam koşulları ve olasılıkla yanında bulunan bronz eserler nedeniyle metal yüzeyine doğru sırasıyla yoğun sert kalker ve bronz korozyonu, cuprit oluşumu ve kararma şeklinde oksitlenme gerçekleşen sikkeler de vardır.

         

            

Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları

NÜMİZMATİK ÇALIŞMALARI

2024 yılı kazılarında tespit edilen sikkeler üzerinde yapılan çalışmalarda toplam 80 adet Antik Çağ sikkesi saptanmıştır . Bunların 2 adedi gümüş, geriye kalan 78 adedi de bronzdur. Ele geçen sikkeleri Klasik ve Hellenistik Dönem, Roma İmparatorluk Dönemi şehir, Roma İmparatorluk ve Bizans Dönemi sikkeleri oluşturmaktadır. Bunlar kabaca MÖ 4. yüzyıl ile MS 9. yüzyıl tarihlerini kapsamaktadır.

 Sikke Tanımlama Çalışmaları

EPİGRAFİ ÇALIŞMALARI

Bizans Dönemi Sikkesi 2024 yılı epigrafi çalışmaları Haziran, Eylül ve Aralık aylarında Kazı Başkanlığı’nın uygun gördüğü günlerde gerçekleştirilmiştir. Bu yılki çalışmalarda üç yeni yazıt fragman çalışılmıştır. Bu fragmanlar kopyalanmış, fotoğraflanmış ve taşların ölçüleri alınmıştır.

JEOFİZİK ÇALIŞMALARI

Sillyon Antik Kenti’nde devam eden Stadion ve Roma Hamamı kazı çalışmaları kapsamında jeofizik çalışmalarına da yer verilmiştir. Bu kapsamda Gradiometrik manyetik yöntem ve çok elektrotlu özdirenç çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanının yüzeyi ve topoğrafik özellikleri dikkate alınarak Elektrik Özdirenç yöntemi uygulanmıştır . Elektrik özdirenç yöntemi, ilk olarak 1915’te Wenner tarafından başlatılmış ve daha sonra Schlumberger tarafından geliştirilmiş bir jeofizik yöntemidir. Bu yöntem, yeraltının özdirenç değişimlerini inceleyerek jeolojik yapıları belirlemek için kullanılır. Arkeolojik alanlarda kazı öncesinde yer altındaki yapıların tespit edilmesinde etkili bir yöntem olarak bilinmektedir. Bu çalışmalar kapsamında Stadion’un doğu tribünü, arena ve Roma Hamamı çevresinde jeofizik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmaları tamamlanmış olup, elde edilen veriler şu anda analiz edilmektedir.

Stadion Arenada Jeofizik Çalışmaları

JEOLOJİ ÇALIŞMALARI

Doğal taşlar, yüzlerce yıldır tarihi surlar, kuleler ve kenti oluşturan yapılarda yaygın olarak kullanılan bir yapı malzemesidir. Bu kültürel miraslar zamanla çeşitli bozunmalara uğramaktadır. Doğal taşların kullanımlarında zamana bağlı olarak; fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkilerle karmaşık biçimde bozunma süreçleri gerçekleşmektedir. Fiziksel bozunmalar (çatlaklar, kırıklar, petek gözlülük ve parça kaybı), kimyasal bozulmalar (siyah tabakalar, tuzlanmalar, tozlaşmalar) ve biyolojik bozulmalar (köklü ve yapraklı bitkiler) olarak sınıflandırmak mümkündür. Ayrıca biyolojik bozulmalar hem kimyasal hem de fiziksel ayrışmaya neden olduğundan bazı durumlarda bu iki bozulma grubu içinde de incelenebilir. Bozunmaya neden olan bu etkiler aslında birbirine bağlı olarak süreci hızlandırır ve doğal taşların hem fiziksel hem de dayanım özelliklerini kaybetmesine ve yapıların yıkılmasına ve parçalanmasına neden olurlar.

Yapı Kayacında Gözlemlenen Ayrışma Yüzeyleri

PALEOARKEOLOJİ VE COĞRAFYA ÇALIŞMALARI

Sillyon Antik Kenti Coğrafya araştırmaları kapsamında ön saha gözlem ve örneklem çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sillyon antik kenti monoklinal yüksek bir coğrafi öğe olarak mesa tipi bir yapı üzerinde kurulmuş Pamphylia yöresinin kale-kent özelliğinde savunma yönüyle öne çıkan bir kent olma özelliğine sahiptir. Bu özelliğini belirtilen coğrafi özelliğine borçludur. Dolayısıyla turizm faaliyetleri açısından ilk çekicilik olarak öncelikle bu özelliğin vurgulanmaya ihtiyacı olduğu önerilmektedir. Kentin uzaktan seyire imkân verecek mesafelerde kurulan açık hava tesisleri vasıtasıyla kuruluş yerini gösterecek bilgilerle donatılarak gösterilmesi ilk adım olarak düşünülmektedir. Sözü edilen açık hava seyir tesislerinden çevredeki yöresel taş evleri ya da sahada az sayıda olsa da rastlanan serender benzeri yapılar anlaşılacağı umulmaktadır. Kent içerisinde iklim analizlerinin gerçekleştirilebilmesi için dendroklimatolojik araştırmalara uygun örneklem ağaçlar bulunamamış olup Acısu Mikrohavzasında araştırmalar devam etmektedir.

  

Analiz İçin Kayaç İnceleme Çalışmaları

DİJİTAL ARKEOLOJİ ÇALIŞMALARI

Sillyon antik kenti 2024 yılı dijital belgeleme çalışmaları Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Kültürel Miras Dijital Belgeleme Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi öğretim üyeleri KÜMİB Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Ömer UZUNEL ve Öğr. Gör. Fatih YILMAZ tarafından gerçekleştirilmiştir. Dijital arkeolojik belgeleme çalışmaları kapsamında ilk olarak Roma Hamamı Kazı çalışmaları öncesinde farklı frekanstaki antenlere sahip Jeoradar GPR cihazı ile arkeolojik kalıntı tespiti için ölçümler yapılmıştır. Daha sonra antik kentin batısında yer alan Stadion, hemen üzerindeki terasta yer alan Roma Hamamı ve kuzey batı bölgesinde konumlanan Kutsal Alan B yapılarında 3D lazer tarama çalışmaları yapılmıştır. Söz konusu 3D lazer tarama çalışmaları mimari ölçümlerde ve kültürel miras kayıtlarında rölöve projeleri için gerekli olan yüksek geometrik doğruluklu yoğun nokta bulutu ve ayrıca ortoimage (nokta bulutu ile eşleşmiş ölçekli fotoğraf) görüntülerinin oluşturulması konusunda çözümler sunmaktadır.

PROJE VE UYGULAMA ÇALIŞMALARI

Proje çalışmaları kapsamında alt başlıklarda belirtilen yapıların rölöve ve belgeleme, restitüsyon çalışması, restorasyon ve önleyici koruma projeleri bilgisayar ortamında hazırlanmıştır.

 Rölöve Çalışmaları Geleneksel Ev 3 Yapısı Sillyon Antik Kenti Stadion içerisinde yer alan, günümüze metruk halde ulaşan ve taşınmaz kültür varlığı olan Cumhuriyet Dönemi Geleneksel Türk Evinin Laboratuvar olarak işlevlendirilmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda öncelikle alanda yapının çevresi, iç ve dışı detaylı 3D lazer tarama cihazı ile taranmış ve nokta bulutu verileri elde edilmiştir. Vaziyet planı için ise drone cihazı yardımıyla ölçümler yapılmıştır. Alanda yapının detaylı fotoğrafları çekilmiş ve basit krokiler üzerinde plan şemaları oluşturulmuştur. Ölçüm cihazının ulaşamadığı 189 yerlerde geleneksel ölçüm yöntemi ile ölçüler alınmıştır. Tüm bu alanda yapılan çalışmalar masa başında ilgili programlara işlenerek yapıya dair plan, kesit, görünüşleri içeren gerçek boyutta ortofotolar elde edilmiştir. Bu ortofotolar ve alanda çekilen detaylı fotoğraflar üzerinden rölöve çizimlerine başlanılmıştır.

Stadion ve Roma Hamamı 3D Lazer Tarama ve Jeoradar Çalışmaları

Türk Hamamı

Sillyon Antik Kenti’nde Aşağı Kentte yer alan Hamam yapısı tepidarium bölümü kazısı tamamlanmış ve belgeleme çalışmalarına başlanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle alanda yapının çevresi, iç ve dışı detaylı 3D lazer tarama cihazı ile taranmış ve nokta bulutu verileri elde edilmiştir. Vaziyet planı için ise drone cihazı yardımıyla ölçümler yapılmıştır. Alanda yapının detaylı fotoğrafları çekilmiş ve basit krokiler üzerinde plan şemaları oluşturulmuştur. Ölçüm cihazının ulaşamadığı yerlerde geleneksel ölçüm yöntemi ile ölçüler alınmıştır. Tüm bu alanda 194 yapılan çalışmalar masa başında ilgili programlara işlenerek yapıya dair plan, kesit, görünüşleri içeren gerçek boyutta ortofotolar elde edilmiştir. Bu ortofotolar ve alanda çekilen detaylı fotoğraflar üzerinden rölöve çizimlerine başlanılmıştır.

 Autocad Ortamında Rölöve Projesi Ozaliti Hamam Yapısı Farklı Kot Planlarından Kesilen Rölöve Plan Örnekleri

Stadion

 Sillyon Antik Kenti içerisinde yer alan ve Geleceğe Miras Projesi kapsamında kazısı yapılan Stadion yapısı Doğu Tribün bölümünde belgeleme çalışmalarına başlanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle alanda yapının çevresi 3D lazer tarama cihazı ile taranmış ve nokta bulutu verileri elde edilmiştir. Vaziyet planı için ise drone cihazı yardımıyla ölçümler yapılmıştır. Alanda yapının detaylı fotoğrafları çekilmiş ve basit krokiler üzerinde plan şemaları oluşturulmuştur. Ölçüm cihazının ulaşamadığı yerlerde geleneksel ölçüm yöntemi ile ölçüler alınmıştır. Tüm bu alanda yapılan çalışmalar masa başında ilgili programlara işlenerek yapıya dair planları içeren gerçek boyutta ortofotolar elde edilmiştir. Bu ortofotolar ve alanda çekilen detaylı fotoğraflar üzerinden rölöve plan çizimlerine başlanılmıştır. Belgeleme çalışmaları kapsamında Autocad ortamında 1/50 ölçek plan çizimi yapılmış ve çalışmalar tamamlanmıştır.

Stadion Doğu Tribün Ortofoto Plan Örneği 

Stadion Doğu Tribün Planı Rölöve Çizimi

Karşılama Merkezi

Sillyon Antik Kenti Ziyaretçi Karşılama Merkezi Yapılması ve Çevre Düzenleme Projeleri İşi kapsamında karşılama merkezi, köy meydanı ve bakı yerleri düzenlemesi yapılmıştır. Ziyaretçi Karşılama Merkezi kapsamında iki katlı, çelik strüktürlü yapı tasarlanmıştır. Zemin katta açık ve kapalı sergi mekanları, mutfak – depo mekânı, tuvalet alanları, güvenlik, bilet satış, server odası, elektrik odası gibi sergi ve hizmete yönelik mekanlar bulunmaktadır. Üst katta ise depo, hediyelik eşya satış alanı, kafeterya ve teras alanları bulunmaktadır. Teras alanları ahşap saçaklarla yarı açık alan olarak tasarlanmıştır. Ayrıca karşılama merkezi girişi karşısında açık otopark alanı çözümlenmiştir. Ayrıca Sillyon Antik Kenti içinde yer alan Osmanlı Çeşmesi yapını içine alan alanda “köy meydanı” tasarımı yapılmıştır. Bu kapsamda oturma alanları, yürüme alanları, peyzajla beraber tasarlanmış ve eğime uygun olarak projelendirilmiştir. Sillyon Antik Kenti çevresinde Kazı Başkanlığının belirlediği alanlarda bakı alanı tasarımları yapılmış ve projelendirilerek Koruma Kurulu’na sunulmuştur. Proje Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu 18.10.2024 tarih ve 18461 sayılı kurul kararı ile uygun (olumlu) bulunmuştur.

Karşılama Merkezi Renderları 

UYGULAMA ÇALIŞMALARI

“Sillyon Antik Kenti Anıtsal Yapıları Rölöve, Restitüsyon, Restorasyon, Statik, Elektrik, Makine, Peyzaj, Teşhir ve Tanzim Projesi” Kapsamında -Antalya Valiliği Desteği (YİKOB Yatırım İzleme Koordinasyon Birimi) ve Serik Belediyesi’nin Projesi- Sillyon’da Stadion içerisinde yer alan iki adet Cumhuriyet Dönemi Geleneksel Türk Evinin 2022 yılında Antalya Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’na ilgili projeleri sunulmuş ve kurul onayları (29.09.2022 tarihli 14566 No’lu Karar) alınmıştır. Bu iki yapıda restorasyon proje ve ekleri doğrultusunda gerekli kurumlardan izin alındıktan sonra (Koruma Kurulu, KUDEB) 12.03.2024 tarihinde uygulamaya başlanılmıştır.

Laboratuvar 1

Antalya Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu tarafından rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri uygun bulunan Laboratuvar 1 yapısında restorasyon proje ve eklerine uygun uygulama çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda öncelikle yapı içi ve çevresinde çevre temizliği yapılmıştır. Çatıda kiremitler aktarılmış ve sağlam olanlar tekrar kullanılmak üzere istiflenmiştir. Çatı kaplaması kaldırılmış ve yine kirişler numaralandırılarak sağlam olanlar daha sonra kullanılmak üzere istiflenmiştir. Daha sonra duvarlarda muhdes olan sıvaların temizliğini yapmak için mekanik ve basınçlı su ile temizlik yöntemleri kullanılmıştır.

 Laboratuvar 1 Çalışmalar Öncesi ve Sonrası Durumu 

Laboratuvar 2 

Laboratuvar 1 Çalışmalar Sonrası Durumu Antalya Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu tarafından rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri uygun bulunan Laboratuvar 2 yapısında da Laboratuvar 1 yapısında olduğu gibi restorasyon proje ve eklerine uygun uygulama çalışmaları yapılmıştır. Öncelikle yapı çevresinde çevre temizliği yapılmıştır. Daha sonra çatı söküm işlemleri ile yapı uygulama çalışmalarına başlanılmıştır. Çatıda kiremitler aktarılmış ve sağlam olanlar tekrar kullanılmak üzere istiflenmiştir. Çatı kaplaması ve kirişler kaldırılmıştır. Yalnızca ana öz kirişler sağlam olduğu için daha sonra kullanılmak üzere temizlenmiştir.

 Laboratuvar 2 Çalışmalar Öncesi ve Sonrası Durumu 

Laboratuvar 3

 Laboratuvar 2 Çalışmalar Sonrası Durumu Antalya Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu tarafından rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri uygun bulunan (29.07.2024 tarih ve 18018 sayılı Karar) Laboratuvar 3 yapısında restorasyon proje ve eklerine uygun uygulama çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda sırasıyla önce yapı çevresi ve içi temizliği, çatı söküm, duvar yıkım  yapım, cephe temizliği, derz çalışmaları, çatı yapımı, zemin döşemeleri ve iç mekân elemanları onarım-yapımı yapılmıştır. Çatıda kiremitler aktarılmış ve sağlam olanlar tekrar kullanılmak üzere istiflenmiştir. Çatı kaplaması kaldırıldıktan sonra çatıda kullanılabilecek kirişler zımparalanıp temizlenerek kullanılmış ve kalan kirişler yeniden imal edilerek projede belirtildiği şekilde döşenmiştir. Kirişler üzerine ahşap çatı kaplaması yapıldıktan sonra membran ve daha önce temizlenen ve çatıdan aktarılan kiremitler tek tek döşenmiştir.

 Laboratuvar 3 Çalışmalar Öncesi ve Sonrası Durumu 

KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ, TANITIM VE SPONSORLUK ÇALIŞMALARI

Kültürel mirası koruma bilinci çalışmaları kapsamında Sillyon’da çeşitli faaliyetler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar çerçevesinde 09.03.2024 tarihinde Dumlupınar Üniversitesi Tavşanlı Meslek Yüksek Okulu Gastronomi Topluluğu tarafından yapılan kent ziyaretinde kentin aşağı şehri ve akropolü gezdirilerek anıtsal yapılar, kent siyasi ve kültürel tarihi hakkında bilgilendirmeler yapılmıştır.

Bir diğer ziyaret ise Antalya Tanıtım Vakfı tarafından 10.03.2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Vakıftan gelen ziyaretçilere kent gezisi sırasında eşlik edilmiş, kent tarihi, siyasi ve mimari dokusu hakkında bilgiler verilmiştir.

26.03.2024 tarihinde ise Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Akseki Meslek Yüksekokulundan Mimari Restorasyon bölümü 1. sınıf öğrencilerinin ziyareti gerçekleşmiştir. Söz konusu gruba kazı ve depo çalışmaları hakkında bilgiler verilmiştir. Devamında grubun kenti dolaşmasına eşlik edilerek anıtsal yapılar hakkında bilgiler verilmiş ve olası restorasyon müdahaleleri üzerine fikir alışverişi yapılmıştır.

Sillyon Serik Belediyesinin “Sillyon ile Tarihi Tanıyalım” isimli projesine ev sahipliği yapmıştır. Bu çalışmada Serik Belediyesi tarafından Akdeniz Üniversitesi Gülsün-Süleyman Süral MYO öğrencilerine kahvaltı verilmiştir. Devamında ise Sillyon Kazı başkanı Doç.Dr. Murat Taşkıran’ın rehberliğinde öğrencilere kent gezisi düzenlenmiştir.

 Dumlupınar Üniversitesi Tavşanlı Meslek Yüksek Okulu Gastronomi Topluluğu Ziyareti

Akseki Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Öğrencilerinin Ziyareti 

 Sillyon ile Tarihi Tanıyalım Projesi 

Sponsorluk Çalışmaları

Menü