2020 YILI KAZI ÇALIŞMALARI
T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 18.06.2020 tarih ve E.418316 sayılı yazısı ile Antalya İli Serik İlçesi Yanköy Mahallesi’nde yer alan Sillyon antik kenti kazı çalışmaları 2020 yılında Antalya Müzesi Müdürlüğü başkanlığında ve Dr. Murat TAŞKIRAN’ın bilimsel koordinatörlüğünde gerçekleştirilmesi uygun görülmüştür. Bu bağlamda, 2020 Sillyon Kazı Çalışmaları 09.07.2020-18.09.2020 tarihleri arasında sürdürülmüştür.
ÇEVRE DÜZENLEMESİ VE ALT YAPI ÇALIŞMALARI
Çevre Düzenleme
Çevre Düzenlemesi Çevre düzenlemesi kapsamında 27-28 /07/2020 tarihlerinde antik kentin giriş kısmında bulunan ve büyük ölçüde kent görüntüsünü bozan zararlı otlar ve yoğun bitki örtüsü Serik Belediyesi ve Orman Bölge Müdürlüğü’nün katkılarıyla geçici gönderilen 13 işçi yardımıyla temizlenmiştir. Temizlenen alanlarda periyodik olarak ilaçlama yapılarak otların tekrar çıkması engellenmeye çalışılmıştır.
Ot Temizleme çalışmaları
Alt Yapı Çalışmaları
Serik Belediyesi’nden alınan destekle, belediyenin harita mühendisiyle birlikte antik kentin batı yamacında 1. Derece sit alanı içerisinde bulunan Maliye Hazinesine ait 241/13 parsel numarasına sahip alanın aplikasyonu yapılmış ve dört yönde sınır hatları belirlenmiştir. Harita üzerinde görünen sınırlar arazi üzerinde belirlenerek bu noktalara sınır kazıkları dikilmiştir. Böylece parselin tüm detayları ortaya konmuş ve bakanlığımıza devredilmesi hususunda görüş belirtilmiştir.
Aplikasyon ve Sınır Tespit Çalışmaları
ÇEVRE ARAŞTIRMALARI
Koducak Kabristanı; Sillyon antik kenti territoryumunda bulunan ve Yukarıkocayatak Mahallesi sınırları içerisinde kalan Koducak Mezarlığı’nda tarihinde tespit ve belgeleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Mezarlık alanı, Serik İlçesine bağlı Yukarıkocayatak Mahallesi’nin yak. 700 m kuzeyinde bulunmaktadır. Buradaki mezarların çoğunun baş ve ayak taşlarının yanlara doğru eğik olduğu bazılarının ise tamamen zemin üzerinde yıkık bir şekilde durduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber özellikle kuzeydoğu bölümdeki kesme taş bloklar ile oluşturulan mezarlarda kaçak kazıların yapıldığı ve mezarların büyük oranda tahrip edildiği gözlemlenmiştir.
Yukarıkocayatak Mahallesi Koducak Mezarlığı Genel Görünümü
Macar Cami
Sillyon antik kenti kazı çalışmaları sırasında, bölge halkından alınan bilgiler ve ihbarlar neticesinde Sillyon antik kenti territoryumunda bulunan Macar Cami ziyaret edilmiş, kazı ekibindeki uzman bir heyet tarafından fotoğrafları çekilmiş ve kısa bir raporu hazırlanarak öncelikle Serik Belediyesi’ne haber verilmiştir. 2013 yılında Antalya Koruma Bölge Kurulu tarafından tescillenen Gebiz Macar Cami, Antalya İli, Serik İlçesi, Gebiz Mahallesi sınırları içerisinde ve Sillyon antik kenti territoryumunda bulunmaktadır. Macar Cami, Abduramanlar-Gebiz karayolu üzerinde, Gebiz mahalle merkezine yak. 1.2 km uzaklıkta, karayolundan güneybatı yönüne doğru dönen, yaklaşık 1 km mesafede toprak bir yolun sonunda yer alan küçük, düz bir tepe üzerinde yer almaktadır. Cami, günümüzde ekimi yapılan yüksek bir tepe üzerindeki düzlükte yer alan bir tarlanın batı ucunda bulunmaktadır. Caminin çevresi dört yönden avlu duvarı ile çevrelenmiştir. Yapı, kare planlı, pandantif geçişli kubbe örtülü ve tek mekânladır. Avlu içerisinde, caminin doğu yönünde dört adet mezar taşı yer almaktadır. Cami, son dönemde yapılan küçük onarımlar sayesinde büyük oranda sağlam ve ayaktadır. Yapının kubbe kasnağında, pencere ve kapı üstlerinde, yakın zamanda koruma amaçlı yapıldığı anlaşılan, yer yer taş ve beton malzeme ile duvar tamiratı ve çimento sıva eklentiler mevcuttur. Ayrıca, yapının iç mekânında sıva üzerine yapılmış kalemişi boyamaların mavi boya ile yenilendiği anlaşılmaktadır. Fakat boyaların mihrap çevresinde, kubbe yüzeyinde ve duvarlarda kısmen özgün durumunu koruduğu gözlenmiştir.
Macar Cami Genel Görünüm
YAPI ARAŞTIRMALARI
Su Kemeri (Aquadükt)
Su Kemeri (Aquadükt) olarak nitelendirdiğimiz yapı, kentin güney batı kesiminde yer almaktadır. Ana Kent Kapısı’nın hemen doğu kulesinin olduğu alandan başlayarak güney yönde yak. 280 m ilerleyen yapı tepelik alanın bittiği yerde son bulmaktadır. 60 m kalınlığındaki kemer belli aralıklara payandalarla desteklenmiştir. Su kemerinin bittiği noktada, hemen doğusunda, dikdörtgen planlı bir toplanma havuzun inşa edildiği anlaşılmaktadır. Yapının inşasında çevreden toplanan polygonal kireçtaşından devşirme bloklar ve taşlar ile kireç harcı kullanılmıştır. Bazı blokların derz aralıklarında ise pişmiş toprak tuğlalar tercih edilmiştir. Su kemerinin yak. 180 m’lik kısmı takip edilebilmektedir. Kemerin üstünde su transferinde kullanılan pişmiş toprak borularının oturduğu alan seçilmekte ve bu boruların kaba harçla tutturuldukları anlaşılmaktadır.
Su Kemeri (Aquadükt)’nin güneydoğudan görünümü
Roma Hamamı
Bu çalışma döneminde, Roma Hamamı’nda yayına yönelik ölçüm ve tespit çalışmalarına devam edilmiştir. Hamam, kamu yapılarının kümelendiği aşağı şehir olarak nitelendirdiğimiz kentin batı yamacında yer almaktadır. Yapı, Ana Kent Kapısı’nın yak. 50 m kuzey batısında, Nymphaeum A’nın yak. 40 m batısında ve Stadion’un hemen doğusunda kuzey-güney eksenli konumlanmaktadır. Hamam yak. 1140 m2 alanı kaplamaktadır. Kuzey-güney oryantasyonlu yapı dikdörtgen planlı olup, yan cephesi 21.80 m ve uzun cephesi ise 60.87 m’dir. Hamam araziye göre yön bulmuş yapı direk kayalık ve sağlam bir zemine oturtulmuştur. Sillyon Hamamı sıralı beş salondan meydana gelmektedir. Ana yapı kütlesini oluşturan bu odaların bazılarının (Salon 1 ve 2) fonksiyonu kesin olmamakla beraber saptanabilmiştir. Buna göre, salonların işlevi kuzeyden güneye doğru şu şekildedir; apodyterium (I), frigidarium (II), tepidarium (III), I. caldarium (IV) ve en güney uçta II. caldarium (V). Yapıya giriş apodyteriumun olduğu kuzey cepheden sağlanmakta ve buradan başlayan koridor yapıyı batı yönde çevrelemektedir. Sıcak odaların yapının güney kesimlerine yerleştirildiği görülmektedir. Yapının en hareketli cepheleri güney ve batı kesimleridir.
Hamam plan
Sarnıçlar
Sarp kayalık üzerine kurulmuş olan Sillyon antik kentinde yağmur sularını depolamak ve yağışların etkisini azaltmak için çok sayıda sarnıç tespit edilmiştir. Kentte dört farklı boyutta kuyu tipi armut biçimli yak. 220 tane sarnıç olduğu tahmin edilmektedir. Sarnıçların genel geometrik yapısı Armut biçimlidir. Üst genişlik tabanda 3 katına çıkmaktadır. Üst kısımdaki açıklıklar bilezik yapısı ve kapak ile kapatılmıştır.
Armudi Sarnıç çizimi
KAZI ÇALIŞMALARI
Kale Mescidi Kazısı
İlk kazmanın vurulduğu Sillyon antik kentinde, 2020 kazı çalışmaları 13.07.2020 tarihinden itibaren Kale Mescidi olarak tanımlanan yapıda gerçekleştirilmiş ve yapının kazısı bu sezon bitirilmiştir. Mescidin kazısı hizmet alımı yöntemiyle çalıştırılan 3 işçi ve ekip üyelerinin çalışmasıyla tamamlanmıştır.
Kale Mescidi, Akropolisin kuzeybatı bölümünde, Akropolis Kuzey Kapısından başlayarak kentin içine doğru devam eden caddenin kavşak yaptığı yerde, antik yol üzerine konumlanmaktadır. Yapı, çevredeki yapılardan sökülen devşirme bloklar ve çokgen taş malzemeyle inşa edilmiştir. İnşasında tamamen taş malzeme kullanılan yapının üst örtüsünün de taş malzemeden oluşu dikkati çekmektedir. Kare planlı bir ibadet mekânı (harim) ve kuzeyden bitişik giriş bölümüne sahip iki birimli mescidin kuzey cephesine dikdörtgen planlı bir ön avlu eklenmiştir. İki mekânlı mescidin tek kubbe ile örtülü harim bölümüne kuzeydeki dikdörtgen bir kapı ile girilmektedir. Beden duvarları daha çok kesme blok taşlardan oluşan mescidin kubbeye geçişi Türk üçgenleri ile sağlanmıştır. Yapıda herhangi bir kitabe veya süsleme unsuru bulunmamaktadır. Mescidin kuzey yöndeki giriş mekânı temel seviyelerine kadar yıkılmış, sadece kuzeydoğu köşede bir bölüm sağlam kalmıştır. Statik açıdan sağlam olan mescidin güney cephedeki pencerelerde, kubbeye geçiş öğelerinin dış kısımlarında ve mihrapta büyük oranda dökülmeler mevcuttur. İki kullanım evresi olan yapının XIII. yüzyılda yapıldığı, XV. veya XVI. yüzyılda ufak eklemelerle kullanımına devam edildiği ve son evrede ise doğu cephesine iki adet mekân (A ve B mekânı) eklendiği ortaya çıkmaktadır. Sonradan eklenen bu bölümlerin ise bir demirci atölyesi olduğu yapılan kazılar sonrasında ortaya çıkmıştır.
Kale Mescidi Genel Görünüş