PROBLEME DAYALI ÖĞRENİM (PDÖ)

Tıp alanında bilgi birikiminin hızla gelişmesi ve artması ile birlikte, Tıp eğitimine de yeni kavramlar girmiştir. Bilgiye ulaşma, yorumlama, problem çözme, sonuca ulaşma ve sonuçların yapıcı olarak değerlendirilmesi gibi yaşamın her alanında karşılaşılan konular Tıp ve eğitiminde de gündeme gelmiştir.

İlk kez 1976 yılında Kanada Mc Master Üniversitesi’nde Howard Borrows tarafından kullanılan Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) kavramı, sağlık ve diğer birçok alanda (mühendislik, hukuk, mimarlık, dil eğitimi vb.) eğitim felsefesi olarak geçtiğimiz yüzyılın en önemli eğitim metotlarından biri olmuştur.

PDÖ Nedir?

PDÖ’de, karşılaşılan bir problemden yola çıkılarak, problemin tanımlanması ve daha sonra problemin çözümü aşamalarında ihtiyaç duyulan temel bilgilerin öğrenme hedefi yapılarak, öğrenen tarafından aktif biçimde araştırılması amaçlanmıştır. Öğrencinin pasif ve öğretilen konumdan, aktif biçimde araştırıcı ve öğrenici pozisyona geçmesi ve ulaştığı/edindiği/içselleştirdiği bilgilerini paylaşmasından dolayı bu sisteme “interaktif eğitim” ya da “aktif eğitim” de denilmektedir.

Eğitim yöntemi, 1986 yılında Dundee Üniversitesi’nden Dr. Harden’ın geliştirdiği bir model ile çağdaş tıp eğitiminin ana bileşenleri haline gelmiştir. Bu model altı adet eğitim stratejisine dayanır (İngilizce SPICES kısaltmasının açılımı):

• Öğrenci merkezli,
• Probleme dayalı,
• Entegre,
• Topluma dayalı,
• Seçmeli öğrenme sağlayan,
• Sistematik.

Böylece PDÖ, geleneksel tıp eğitiminden farklı olarak değişen tıp eğitiminin önemli aşamalarından biri olmuştur.

Eğitim Modellerinin Karşılaştırılması (Harden Modeli)

Dünya Hekimler Birliği, Tıp eğitiminin amacını yetenekli ve yeterli hekimler yetiştirmek olarak açıklamıştır. Gerçekten PDÖ bu amaç doğrultusunda hekimler yetiştirmeye uygun bir eğitim yöntemidir. Dünyada aşağıda belirtilenler gibi çok çeşitli üniversitelerin Tıp Fakültelerinde PDÖ sistemi halen uygulanmaktadır:

• Maastricht Üniversitesi
• Dundee Üniversitesi
• California Üniversitesi
• Toronto Üniversitesi
• Linkoping Üniversitesi
• Western Australia Üniversitesi
• Mc Master Üniversitesi
• Pittsburg Üniversitesi
• Mercer Üniversitesi
• Harvard Üniversitesi
• New Mexico Üniversitesi
• Dartmouth Üniversitesi
• Liverpool Üniversitesi vb.

Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde uygulanan eğitim sisteminde “PDÖ Oturumları” merkezde olmak üzere gerçekleştirilen eğitim etkinlikleri (aktiviteleri) ile biyo-psiko-sosyal yaklaşımın öğrenciye kazandırılması ve öğrencinin tam ve yetkin olarak donanımının sağlanması amaçlanmaktadır.

Eğitim Etkinlikleri ve Modül Yapısı

Bu eğitim etkinlikleri, ilk üç yıl için şu şekilde sıralanabilir:

• Kliniğe Giriş ve Mesleksel Beceriler Uygulamaları
• Laboratuvar Uygulamaları
• Alan Çalışmaları
• Mesleksel Değerler ve Etik
• Sunumlar
• Formatif Değerlendirme (Büyük Grup Tartışmaları)
• Bağımsız Öğrenme Saatleri
• Terminoloji ve Özel Çalışma Modülü

İlk üç yılda eğitim, bu etkinliklerin sabit olmayan ama belli bir sistematik içinde yerleştirildiği modüllerde yapılır. Modüller genellikle iki hafta sürer. Bu programın içinde “Ortak zorunlu dersler” de yer almaktadır. Modül sonunda Modül Sonu Değerlendirme (MSD) adında bir değerlendirme sınavı yapılır.

PDÖ Oturumları ve Öğrenci Kazanımları

PDÖ Oturumları bu eğitim sisteminin en önemli bileşenidir. Küçük gruplarda bir eğitim yönlendiricisinin katılımı ile gerçekleşen PDÖ oturumlarında öğrenciler bir senaryo dahilinde gerçek yaşamda da karşılaşabilecekleri bir olgu/hastanın problemi ile yüz yüze gelmektedirler.

Her PDÖ oturumunda yeni bilgiler ve kavramlar öğrenmekte, bilgilerini kullanmakta, temel ve klinik tıp bilgilerinin nerede kullanılacağını fark ederek daha iyi anlamakta, analiz, sentez ve problem çözme becerilerini geliştirmektedirler. Böylece öğrenci merak ettiği, ihtiyaç duyduğu konuyu öğrenirken, neyi öğreneceğini ve nereden öğreneceğini araştırmakta ve grupla bunu paylaşarak içselleştirmektedir. Bir başka deyişle, PDÖ oturumlarında öğrenciye adeta öğrenmenin öğretilmesi söz konusu olmaktadır.

İletişim sağlama, liderlik yapma, bilgi paylaşma, eksiklerinin farkına varma, öğrenmek için motivasyon sağlama, kendi bilgilerini değerlendirme, ekip çalışmasına yapma becerisini kazanma gibi birçok fonksiyonu olan PDÖ oturumları; öğrencinin önceki bilgilerinin üzerine yeni bilgileri eklemesi ve bilgisini karar verme, sorgulama ve problem çözme etkinliklerinde kullanmasını sağlamaktadır.

PDÖ oturumlarında ortaya çıkan öğrenme hedeflerinin öğrenci tarafından araştırılması öğrenci merkezli bir eğitimi zorunlu kılmakta ve ezbere dayalı eğitime bir alternatif olmaktadır. Bu hedeflerin araştırılması sürecinde öğrenciye destek olan eğitim etkinlikleri modülün içine öğrenme hedeflerine uygun bir sıralama ile konmakta ve hedefin öğrenilmesinde ve uygulanmasında öğrenciye yardımcı olmaktadır.