OSMAN HAMDİ BEY EVİ
Turgut mahalle merkezinde bulunan bu ev, Türk arkeolojisinin babası olarak bilinen Osman Hamdi Bey’in (1842-1910) 1891-1892 yıllarında Lagina Hekate Kutsal Alanı ve çevresindeki çalışmaları yaparken kaldığı yerdir. Bu yapının o dönemde çekilmiş resimleri nedeniyle bazı mimari detayları iyi bilinmektedir. Günümüzde Osman Hamdi Bey Evi olarak bilinen yapının o zamanki sahibi Molla Ali oğlu Molla Tahir adlı kişidir. Muğla Valiliği tarafından restorasyonu yapılarak, Muğla Büyükşehir Belediyesi’ne devredilen ve bugün müze olarak hizmet veren bu evde Osman Hamdi Bey ve o döneme ait arkeolojik çalışmalara ait resimler ile etnoğrafik eserler sergilenmektedir. Bir arsanın güneydoğu köşesine yerleştirilen evin kuzeyinde ise geniş avlusu bulunmaktadır.
Mevcut haliyle ev; dış sofalı, beş odalı ve yığma moloz taş duvarlı, kireç harçlı ve kırma çatılı inşa edilmiştir. Ahır, samanlık ve kiler olarak kullanılan bölüm evin altında, “Develik” ise kuzeydoğu kenarda ileri doğru çıkıntı yapan tek katlı bir mekândır. Üst kat iki bölüm halinde düzenlenmiştir. Batı bölümü güneyde üç odalı, kapalı köşede konuşlandırılmış dış sofalı bir plan tipi gösterir. Doğu bölümü kuzeyde açık bir dış sofa ve iki oda ile bir ön damdan (terastan) oluşmaktadır.
Resim 1. Osman Hamdi Bey Evi olarak bilinen yapının o dönem sahibi Molla Ali oğlu Molla Tahir ve Ailesi.
Resim 2. Osman Hamdi Bey Evi ve önündeki develer-1892.