Ampute rehabilitasyonunda uzuvları kesilmiş kişilere kapsamlı bakım ve destek sağlanır. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon doktoru, Ortopedi ve Travmatoloji doktoru, fizyoterapistler, uğraşı terapistleri, protez teknikeri, psikologlar ve sosyal hizmet uzmanlarını içeren çok disiplinli bir ekip amputeler için kişiselleştirilmiş rehabilitasyon planları oluşturmak amacıyla iş birliği içinde çalışır.
Rehabilitasyon teknikleri bireysel ihtiyaçlara, belirli amputasyon seviyesi ve türüne göre değişiklik gösterebilir ve bireyselleştirilmiş rehabilitasyon programı uygulanması, ampütelerin bağımsızlığını, hareketliliğini ve işlevselliğini yeniden kazanmasına yardımcı olmada çok önemli rol oynar. Ampute rehabilitasyon ünitesinde uygulanan rehabilitasyon teknikleri:
Protez Öncesi Eğitim: Protez öncesi eğitim, kalan uzvun protez için hazırlanmasına odaklanır. Kalan uzvun gücünü, esnekliğini ve hareket açıklığını geliştirmeye yönelik egzersizlerin yanı sıra aşırı duyarlılığı ve ağrıyı azaltmak için desensitizasyon teknikleri uygulanır. Fonksiyonel ve protez yapımına uygun eklem hareket açıklığının sağlanması için germe egzersizleri etkili şekilde uygulanır.
Ağrı Yönetimi: Bazı amputelerde gelişebilen eksik uzuvda ağrı veya rahatsızlık hissi olan fantom uzuv ağrısı için medikal tedavi, transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS) ve ayna tedavisi dahil olmak üzere çeşitli ağrı yönetimi teknikleri uygulanır.
Protez Reçetelenmesi ve Eğitim: Kalan uzuv hazır olduğunda protez uzuv takılır. Protezin düzgün bir şekilde oturması ve en iyi şekilde çalışması sağlanır. Hastalara protez uzuvlarını etkili bir şekilde nasıl kullanacakları ve bakımını nasıl yapacakları öğretilir.
Güçlendirme ve Kondisyon: Hem ampute hem de sağlam ekstremitelerde kas kuvveti ve dayanıklılığını artırmak için kuvvet ve kondisyon egzersizleri yapılır. Bu egzersizler direnç eğitimi, kardiyovasküler egzersizler, yüzme veya bisiklete binme gibi aktiviteleri içerebilir.
Yürüyüş Eğitimi: Yürüyüş eğitimi, ampütelerin protez ve/veya diğer yardımcı cihazlarla nasıl yürüyeceğini öğrenmelerine yardımcı olur. Uygun duruş, denge ve yürüme teknikleri geliştirmek için düz yüzeylerde, merdivenlerde ve farklı zeminlerde pratik yapmayı içerir.
Denge ve Koordinasyon Egzersizleri: Denge eğitimi, propriyoseptif egzersizler ve koordinasyon pratikleri gibi rehabilitasyon teknikleri ile ampute hastanın stabilite ve koordinasyon becerilerinin geliştirilmesine yardımcı olunur.
Günlük Yaşam Aktiviteleri Eğitimi: Ampüte hastaların giyinme, temizlenme, yemek yapma ve yardımcı cihazları kullanma gibi günlük aktiviteleri gerçekleştirmede bağımsızlıklarını yeniden kazanmalarına odaklanılır. Uyarlanabilir ekipman sağlanabilir veya bağımsız yaşamayı kolaylaştırmak için teknikler öğretilir.
Psikolojik Destek: Amputasyonun önemli psikolojik ve duygusal etkileri olabilir. Ampütelerin karşılaşabilecekleri zorluklarla başa çıkmalarına ve yeni yaşam koşullarına uyum sağlamalarına yardımcı olmak için danışmanlık ve psikolojik destek hizmetleri sunulur.
Akran Desteği ve Grup Terapisi: Diğer ampütelerle bağlantı kurmak, rehabilitasyon sürecinde son derece yardımcı olabilir. Ampute destek grupları ve grup terapi seansları, bireylerin deneyimlerini paylaşmasına, cesaretlendirmesine ve benzer deneyimler yaşayan diğerlerinden öğrenmesine olanak tanır.
Topluma Yeniden Bütünleşme: Ampüte kişilerin topluma yeniden entegre olmalarına ve ampütasyondan önce keyif aldıkları etkinliklere katılmalarına yardımcı olmaya odaklanılır. Bu amaçla rekreasyonel terapi, mesleki eğitim uygulanır ve topluluk kaynaklarına erişim konusunda yardımcı olunur.