Giriş
Hidroloji bilimi, suyun oluşumunu, dolanımını, dağılımını, devinimini, zamansal ve yersel değişimini, çevre ve insanlarla ilişkisini ortaya koyan bir bilim dalıdır. Yeryüzündeki yaşam için en önemli öğe olan ve üretilemeyen suyun nitelik ve niceliğinin iyi araştırılması ve incelenmesi gerekir. Suyun denetlenmesi ve çeşitli amaçlara yönelik olarak kullanılması için yapılan mühendislik çalışmalarının planlama, proje, inşaat, işletme, bakım ve onarım aşamalarında öncelikle hidrolojik bilgilere gereksinme duyulur. Suyun sürdürülebilir yönetimi; ekonomik, sosyal, çevresel ve kültürel bileşenlerin birlikte ve uyum içerisinde değerlendirilmesi ile olanaklıdır. Bu denge doğru kurulamazsa, sürdürülebilir yönetim sekteye uğrar. Bu nedenle hidroloji sosyal açıdan da önemli bir boyut kazanmaktadır.
Türkiye, 75 milyona yanaşan nüfusuyla, su kaynaklarının kısıtlı olduğu bir bölgede, kalkınma çabasını sürdürmekte olan bir ülkedir. 20. yüzyılın ikinci yarısında, ülkenin su kaynaklarını geliştirmek için önemli çalışmalar yapılmış olmakla birlikte, nüfusun, endüstrinin ve yaşam düzeyinin artışı yeni barajlar, hidroelektrik tesisleri ve sulama projeleri yapılmasını gerektirmektedir. Bugün için su kaynakları potansiyelinin ancak yarısına yakını değerlendirilebilmiştir. Dolayısıyla bu alanda araştırma ve uygulama yapacak çok sayıda tüzel ve özel girişimcilere gereksinme vardır.
Türkiye’de hidroloji çalışmalarının 1935 yılında Elektrik İşleri Etüd İdaresi’nin kurulmasıyla başladığı söylenebilir. Bu kuruluş halen başlıca akarsulardaki hidrometri çalışmalarını yürütmektedir. 1953 yılında kurulan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü de akarsular üzerinde projelere bağlı ölçüm çalışmaları yapmaktadır. Her iki kuruluşun da Türkiye’de hidrolojinin gelişmesine ve ilerlemesine yönelik katkıları sürmektedir. Hidroloji konusundaki araştırma çalışmaları ise büyük oranda üniversitelerde yürütülmektedir. 1970’lerden başlayarak birçok üniversitede İnşaat Mühendisliği öğretiminde “Hidroloji” öğretim planına alınmıştır. Yurt içinde hidroloji konusunda çok sayıda yayın yapıldığı gibi, İnşaat Mühendisliği alanında yurt dışında yapılan yayınların önemli bir bölümü de Hidroloji ile ilgilidir. Son yıllarda, İnşaat Mühendisliğinin dışında başta Meteoroloji Mühendisliği olmak üzere, Ziraat ve Orman Mühendisliği disiplinleri için de hidroloji ortak bir ilgi alanı olmuştur.
Ulusal Hidroloji Kongreleri’nin ilki 1979’da, ikincisi ise 1998 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi tarafından düzenlenmiştir. Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü ile aynı üniversitenin Su Kaynakları Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından düzenlenen üçüncü kongrenin ardından, dördüncüsü İTÜ İnşaat Fakültesi, beşincisi ise ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından düzenlenmiştir. İkinci kongreden itibaren düzenli olarak üç yılda bir düzenlenen Ulusal Hidroloji Kongresi’nin altıncısı ilk kez üç büyük kent dışında, Pamukkale Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından düzenlenmektedir.
Gerçekleştirilen diğer kongrelerde olduğu gibi Altıncı Ulusal Hidroloji Kongresi’nin amacı da, su kaynakları konusundaki gereksinmelere yanıt vermek üzere, ülkemizde sürdürülen çalışmaları ve hidroloji konusunda çalışan uzmanları bir araya getirmek; mevcut bilgi birikiminin paylaşılmasına olanak sağlamak ve elde edilen bilimsel sonuçları ülke hizmetine sunmaktır.
Kongrenin konuları; İklim Değişikliği ve Hidrolojik Etkileri, Hidrolojinin Tarihsel Yönü, Havza Yönetimi, Hidrolojide Çağdaş Yöntemler-Yaklaşımlar, Hidrolojik Süreçler, Kar Hidrolojisi, Karst Hidrolojisi, Hidrojeoloji Taşkın Hidrolojisi, Hidrolojik Ölçüm Ağları ve Veri Tabanı, Niteliksel ve Niceliksel Hidroloji, Bütünleşik Havza Yönetimi, Tarımsal Hidroloji, Yeraltısuyu Hidrolojisi, Hidrolojik Modelleme, Hidrolojide Sürdürülebilirlik, Hidroloji ve Coğrafi Bilgi Sistemleri biçiminde ele alınmıştır.
Kongre’de bu konularla ilgili olarak beşi çağrılı olmak üzere toplam 80 bildiri sunulmuştur. Çeşitli üniversite kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörden gelen bildiri sahipleri yanında, farklı kurum ve kuruluşlardan önemli ölçüde bildirisiz katılım da gerçekleşmiştir.
Kongre bildirileri kitabında yer alan bildirileri titizlikle değerlendiren Bilim Kurulu üyelerine, bildirili/bildirisiz katılan değerli bilim insanları ile kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarının değerli mensuplarına içtenlikle teşekkür ederiz. Kongre’nin gerçekleştirilmesine maddi ve manevi desteklerini esirgemeyen Pamukkale Üniversitesi Rektörlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, TÜBİTAK, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Denizli Şubesi ile Bereket Enerji, Temelsu ve CE Yapı Anonim Şirketleri’ne teşekkürü borç biliriz.
VI. Ulusal Hidroloji Kongresi’nin ilgili tüm kurum ve kuruluşlar arasında iletişim ve işbirliğini güçlendirmesini, hidrolojiye gönül ve emek veren meslektaşlarımız ve ülkemiz için yararlı olmasını dileriz.
VI. Ulusal Hidroloji Kongresi
Yürütme ve Düzenleme Kurulu