AYASULUK TEPESİ VE ST. JEAN ANITI KAZISI

YÜKLENİCİ FİRMALARIN 2015 YILI RESTORASYONLARI

Kale Camii Restorasyonu

Kale Camii

Ayasuluk İç Kalesi’nin Güney terası üzerindeki tek kubbeli yapı oldukça sağlam kalabilmiştir. Cami kare planlı, kübik bir harim kısmı ile kuzeybatıdaki minarenin bileşiminden oluşur. İnşa kitabesi bulunmayan ancak Aydınoğulları Beyliği’nin Ayasuluğ’u aldığı yıllarda inşa edildiği tahmin edilen yapının Güney-Batı kısmına daha sonra bir son cemaat yeri eklenmiştir. Yapı malzemesi olarak duvarlarda bir sıra taş ve bir iki sıra tuğla almaşık duvar tekniği uygulanarak kullanılmıştır. Taşlar arasında dikine kullanılmış tuğlalar görülür. Duvarların içinde atkı olarak kullanılmış ahşaplar yer alır. Harim bölümünün üzerindeki kubbe sekizgen bir kasnak üzerine oturmaktadır. Yapının beden duvarları üzerindeki restorasyonda iki sıra, kubbe kasnağı üzerinde ise tek sıra kirpi saçak yapılmıştır. Kubbe önce kiremit kaplı iken 1670 yılı gravüründe kurşun kaplı olarak çizilmiştir.

Yapının Kuzey-batı cephesi tamamen sağırdır. Kuzey-doğu cephede minare ile altta ve üstte birer pencere yer alır. Güney-doğu cephesinde mihrap çıkıntısının iki yanında altta ve üstte ikişer kemerli pencere açıklığı vardır. GB cephe giriş ve son cemaat yerinin yer aldığı cephedir. Bu cephede altta giriş kapısı ve yanında bir pencere vardır.

Caminin tam kuzey-batı köşesindeki minarenin alt kısmı silindirik, üst kısmı sekizgen olarak yükselmektedir. Kürsüden sonra üçgen kuşakla minare gövdesine geçilir. Cami eğimli ve yüksek bir platforma inşa edildiği için minare gövdesi fazla yüksek değildir. Silindirik gövdenin alt kısmında bir bilezik yer alır. Minarenin şerefe, petek ve külah kısmı tamamen yok olmuştur. Ancak şerefe altındaki bölüm harap durumda iken 2009 yılında kısmen onarılmış ve yıkılmaktan kurtarılmıştır. Cami 1963 yılında bir yüklenici firma tarafından o dönemin onarım malzemesi (çimento) ve beton tuğlalar kullanılarak kısmen onarılmıştır.

2012 yılında tüm Ayasuluk İç Kalesi ve çevresini kapsayan RRR projesi aynı zamanda Kale Camii’ni de kapsamakta idi. 2012 yılında İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Korumu Bölge Kurulu tarafından kabul edilen onarım projesinde Kale Camii İç Kale’de bulunan küçük eserlerin sergileneceği bir galeri haline getirilecekti.

Ancak 2015 yılında minarenin onarımı ve caminin ibadete açılması için proje değişikliği yapılarak restorasyon işi bir Yüklenici Firma’ ya verilmiştir. İzmir Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü ile Selçuk Belediyesi teknik elemanları ile tarafımızdan denetlenen restorasyon çalışmalarında önce duvarların derz işlemleri, sonra iç duvarlar ve kubbedeki sıvaların sağlamlaştırılması ile kubbenin kiremit döşemesi çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Geçen hafta içinde harim tabanına 1963 yılında döşenen beton tuğlalar kaldırılarak orijinal tabana köşelerde ulaşılmış ve orijinal taban döşemesinin 35X35 ve 17X35 cm lik tuğlalardan oluştuğu anlaşılmıştır. Efes Müze Müdürlüğü ve tarafımızdan denetlenen kazı çalışmalarında blokajda bazı mermerden yapılmış mimari parçaların devşirme malzeme olarak kullanıldığı anlaşılmış ve bu parçalar depoya taşınmıştır.

Programa göre bundan sonra minarenin şerefesinin üst kısmı ve külahı restore edilecek ve Harim’in taban tuğlaları döşenecektir. Bu çalışmalarda Müze Müdürlüğü ve tarafımızdan kontrol edilecektir. Şimdiye kadar olumsuz bir durum tespit edilmemiş olup çalışmalar programa ve projeye göre devam etmektedir.

Kale Camii duvarları derzleme ve kiremit döşeme çalışmaları sırasında.

Kale Camii duvarları derzleme ve kiremit döşeme çalışmaları sonrasında.

Ayasuluk İç Kale Doğu Sur Duvarları Restorasyon ve Derzleme Çalışmaları

Ayasuluk Tepesi’nin en yüksek yerine inşa edilmiş olan İç Kale;  Bizans Dönemi’nde (6. yüzyıl) inşa edilmiştir. Kalenin sur duvarları ve kuleler Aydınoğulları Beyliği ve Osmanlı İmparatorluk Dönemi’nin izlerini taşımaktadır. Moloz taş, devşirme malzeme ve tuğla ile inşa edilen İç Kale sur duvarları 17 kuleyle güçlendirilmiştir. İç kalenin biri batıda diğeri doğuda olmak üzere iki girişi vardır. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün kazımıza verdiği desteklerle yapılan kazı ve onarımlar sonucu 2014 yılında ziyarete açılan Ayasuluk Kalesi Selçuk Turizmi’ne yeni bir boyut kazandırmıştır.

Kale içinde Efes Müze Müdürlüğü tarafından 1999-2003 yıllarında yapılan kazılarda sarnıçlar ve doğu konutları ile taş döşemeli yolların bir bölümü ortaya çıkarılmıştır. Pamukkale Üniversitesi Kazı Ekibi olarak 2007 yılında başlanan bizim kazılarımızda ilk iki yıl kale içinde yaşayan askerlere ait güney konutları, 2009-10 yıllarında Batı Sur duvarları, Kale Köşkü ve çevresindeki konutlar kazılıp ortaya çıkarılmıştır.

Kazıların yanı sıra onarım çalışmalarına da önem verilmiş ve 2008 yılında Cami’ nin  çok tehlikeli durumdaki minaresinin acil onarımı ve Batı giriş kapısı çevresinin acil onarımı gerçekleştirilmiştir.

2009 yılından itibaren Batı surların RRR Projesinin yapımına girişilmiş ve TÜBİTAK katkıları ile yaptırdığımız Batı Sur Duvarları Projesi İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmıştır. Daha sonra Selçuk Belediyesi’nin de büyük katkıları ile 2010 ve 2013 yılları arasında Batı Sur duvarları büyük çapta onarılmış ve kalenin batısında ziyaretçiler için tehlike oluşturan kısımlar tamamen tehlikesiz hale getirilmiştir.

2013-2014 yıllarında kalenin Kuzeyi ve Kuzey-doğusunda 1960’lı yıllarda onarılan sur bedenleri ve kulelerdeki yıkılmış kısımlar ve boşalmış yüzeyler onarılarak tüm yüzeyler hidrolik harçla derzlenmiştir.

2015 yılında İzmir Röleve ve Anıtlar Müdürlüğü ile Selçuk Belediyesi Projesi 2012 yılında zmir 2 Numaralı Bölge Koruma Kurulu tarafından kabul edilen Doğu ve Güney sur duvarları ile kulelerinin onarım işini İstanbul’dan HAMAK İnşaat ve Restorasyon Şirketine ihale etmiştir.

Çalışmalarına 8. Kuleden itibaren güneye doğru iskele kurumu ve derzleme çalışmalarını başlatan şirket Doğu Giriş Kapısı’na kadar derzleri tamamlamıştır. Daha sonra geçen hafta içinde 5. Kuleden itibaren sur duvarlarının içinde derzleme ve seyirdim yerlerinde taban döşemeleri iyileştirme çalışmaları gerçekleştirmişlerdir. 20 Eylül tarihine kadar özellikle derzleme çalışmalarının bizim ekiplerimiz kadar özenli olmadığı gözlenmiş ve Şirket Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü uzmanları tarafından uyarılmıştır.

Şirket şimdi çalışanlarını tamamen değiştirmiş ve daha doğru derzleme çalışmaları gerçekleştirmektedir. Ekim-Kasım aylarında güney cephedeki beden duvarları ve kulelerde içte ve dışta bu derzleme çalışmalarına devam edecektir.  

İç Kale Doğu duvarlarının dışında HAMAK Şti. tarafından yapılan derzler

Duyurular Tümünü Gör