AYASULUK TEPESİ VE ST. JEAN ANITI KAZISI

İzmir İli, Selçuk İlçesi, Ayasuluk Tepesi St. Jean Anıtı Güney-Doğu Yapı Grubu odalarının duvarlarında acil onarımlar yapılması hakkında İzmir 2 numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22.08.2013 tarih 2697 sayılı kararı ile gerçekleştirilen acil onarım çalışmaları 2013 yılında başlamıştı. 2014 yılındaki acil onarım çalışmaları ise 23 Eylül 2014 tarihinde başlanmış ve 23 Ekim 2014 tarihinde sona ermiştir.


AF Odası Batı ve Doğu Giriş kemerlerinin acil onarımı

Ayasuluk Tepesi ve St.Jean Anıtı Kazısı Güneydoğu Yapı Grubunda T-47 / U-47 plan karelerinde yer alan AF Odası 2013 kazı sezonunda kazılıp ortaya çıkarılmıştır. İki bölümlü olan AF Odasının batı kapı kemeri ve üstündeki duvar parçası tamamen yıkılmış durumdaydı. 0.80 m. genişlikteki kemer ve üstündeki 1.20 m genişlikteki duvarda yapacağımız çalışmaların amacı kemerin iki yanındaki duvarlarla, üstündeki duvarının en üst seviyesinde çok tehlikeli durumda olan iki sıra duvar parçasının sağlam olarak korunmasını sağlamaktı. 23.09.2014 tarihinde öncelikle kemer için hazırlanan ahşap kalıp yerleştirilmiş ve üstteki sağlam kalan duvar parçasının ahşap desteklerle sağlama alınması sağlanmıştır.  

Korumaya yönelik acil onarım çalışmasında prensip olarak daha önce uyguladığımız gibi orijinal kalabilmiş olan tuğla ve taş sıraları dikkate alınarak aynı ölçülerde tuğla ve taşlar kullanılmıştır. Harç olarak orjinaline benzer renkte hidrolik kireçle yapılmış olan beyaz harç uygulamaları kullanılmıştır. Önce kemer örülmüş ve sonra kemerin yaklaşık 2.00 m, üstünde sağlam kalabilmiş iki duvar sırası sağlama alınana kadar devam ettirilmiştir.

AF Odası’nın Batı Kapı Kemerinin korunan yüksekliği, güney ayağı 1.70 m. ve kuzey ayağı 1.85 m. dir. En üstte sağlam kalabilmiş iki sıra duvara kadar yapılan kısım 2.10 m’ yi bulmuştur. Onarım çalışmaları sonunda AF odasının 0.83 m. kalınlıktaki batı duvarının ortasındaki geçidin üzerinde yer alan ve açıklığı 0.85 m olan kemeri ve üzerindeki duvar orjinaline uygun olarak tamamlanmıştır.

Bu kemer ve üzerindeki duvarda yapılan kazı çalışmalar sonunda kış koşullarına dayanamayacak olan üst kottaki iki sıra duvarın korumaya alınması sağlanmıştır. Batı duvarının tüm yüksekliğinin bilinmemesinden dolayı en üst kotunun yıkıntı şeklinde bırakılması sağlanmıştır. Diğer onarımlarımızda olduğu gibi yeni onarılan bölümlerin orijinal duvardan ayrılması için araya kiremit şeritle ayrılmasının ardından bu duvardaki çalışmalar tamamlanmıştır.

AF odasındaki diğer onarım çalışması yine kış koşullarından etkilenecek olan U-47 plan karesindeki AF Odası doğu duvarı ortasındaki doğu kapı kemeri ve üstündeki duvarda yapılmıştır. 0.88 m. kalınlıktaki bu duvardaki çalışmalar 26.09.2014 tarihinde başlamıştır. Bu duvarda kazısı yapılmış yüzeyden ortalama 1.40 m. yüksekte olan kapı kemeri ve üstündeki duvar tamamen yıkılmış durumdaydı. Amacımız uygulanan korumaya yönelik acil onarım çalışması ile duvarın iki yanındaki parçalarında sağlama alınması sağlanmıştır. Sonuç olarak 0.80 m. genişlikteki kapı girişi kemeri ve üzerindeki 2.20 m’ lik bölüm dahil duvarlar üst seviyesine kadar onarılmıştır.

Bu duvardaki çalışmalar sonunda, AF Odası Doğu girişi kemeri ve kemer üstündeki 2.20 m. lik duvar korumaya alınmış ve sağlamlaştırılmıştır. Duvarın tüm yüksekliği bilinmediği için batı duvarında olduğu gibi en üst seviyesi yıkıntı şekilde bırakılmıştır. Yeni onarılan bölümler orijinal duvarlar arası her zaman olduğu gibi kiremit şeritle ayrılmış ve böylece AF Odasındaki korumaya yönelik acil onarım çalışması 30.09.2014 tarihinde tamamlanmıştır.

Güney Transept GD köşesine dayanmış duvarın acil onarımı

01.10.2014 tarihinden itibaren çalışmalarımız St. Jean Kilisesi Güney Transepti’nin GD Girişi güneyinde bulunan duvarda devam etmiştir. Güney kısmı oldukça harap durumdaki kuzey–güney akslı 3.00 m. uzunluk ve 0.98 m. genişlikteki duvarda çalışmamızın amacı duvarı sağlamlaştırıp yıkılmasını önlemekti.

Güney Transept GD köşesine dayanmış olan ve Jüstinyen Dönemi Kilisesi’nden sonra inşa edilmiş destek duvarı niteliğindeki tuğla kuşaklı taş duvar, örgüsü ve karakteri yönünden batısındaki kalın destek duvarına çok benzemektedir. Oldukça yıpranmış ve güney kısmı yıkılmakta olan duvar altta 0.90 m. yükseklikte taş, bunun üzerinde 0.48 m. yükseklikte 5 sıra tuğla örgü şeklinde yükselmektedir. Duvarın kalınlığı 0.98 m., uzunluğu 3.00 m. ve duvarda kullanılan orijinal kireç harcı tuğla tozu ve kırığı katkılı pembemsi renklidir. Kuzey kısımda 2.40 m. yükseklikte sağlam kalabilmiş duvarın güney bölümü ancak 0.50 m civarında sağlam bir yüksekliğe sahipti.

Duvarın yıkılmaya yüz tutmuş güney bölümdeki korumaya ve sağlamlaştırmaya yönelik çalışmalarda orjinaline benzer renkte hidrolik kireç harcı kullanılmıştır. Çalışmalar sonunda duvarın güney kısmındaki 1.80 m’lik bölüm korumaya alınmıştır.

Yukarıdaki duvarın güneyinde 2.50 m. kapı aralığı sonrasında Kuzey - güney yönlü ve kuzeydeki duvarın devamı şeklinde planmış olan duvar neredeyse tamamen yıkılmış durumdaydı.  Kuzey kısmında 2- 3 taş sırası (0.60 m.) koruna gelmiş yine 0.98 m. kalınlığındaki 5.00 m. uzunluğundaki duvar da çalışmalarımız sonunda duvar belirgin hale gelmiştir. Yaklaşık 0.30 m. taş ve üstte 1 sırada tuğla ile koruma altına alınan duvarın üst bölümü yıkıntı şekilde bırakılmıştır.

St. Jean Kilisesi Güney Transepti’ nın dışında S-47 plan karesinde orta kısmı yıkılmış uzun bir duvarın bu kısmı koruma amaçlı olarak onarılmıştır. Bu duvarın yıkık durumdaki 1.00 m. lik bölümü 0.80 m. yükseltilmiş ve duvar iki yanıyla birlikte sağlamlaştırılmıştır. Ayrıca Güneydoğu transeptin doğusunda S-46 plan karesindeki bir başka duvarda niş altında da 0.50 m. lik bir onarım çalışması yapılmıştır.

 

Sonuç olarak 2013 yılında başlayan St. Jean Kilisesi Güney-doğu Yapı Grubunda başlayan Acil Onarım Çalışmaları 2014 yılında23.01 2014 tarihinde tamamlanmıştır.

St. Jean Kilisesi GD Yapı Grubu Genel Planı

AF Odası Batı Girişi acil onarım çalışmaları öncesi batıdan görünümü.

AF Odası Batı Girişi acil onarım çalışmaları sonrası batıdan görünümü.

AF Odası Batı Girişi acil onarım çalışmaları öncesi doğudan görünümü.

AF Odası Batı Girişi acil onarım çalışmaları sonrası doğudan görünümü.

AF Odası Doğu Girişi acil onarım çalışmaları sonrası batıdan görünümü.

AF Odası Doğu Girişi acil onarım çalışmaları sonrası doğudan görünümü.


AF Odası doğu ve batı girişlerinin acil onarım çalışmaları sonrası doğudan genel görünümü.

St. Jean Kilisesi Güney Transepti GD Kapısı dışındaki duvarda acil onarım çalışmaları öncesi görünüm.

St. Jean Kilisesi Güney Transeptinin GD Kapısı dışındaki duvarda acil onarım çalışmaları sonrası görünümü.

G. Transept GD kapısı dışındaki duvarın onarım çalışmaları öncesi güneyden görünümü. 

G. Transept GD kapısı dışındaki duvarın onarım çalışmaları sonrası güneyden görünümü. 

St.Jean Kilisesi Güneydoğu Transeptin doğusunda S-47 plan karesindeki orta kısmı yıkılmış duvarın onarım çalışmaları öncesi görünümü.

St. Jean Kilisesi Güneydoğu Transeptin doğusunda S-47 plan karesinde orta kısmı yıkılmış duvarın onarım çalışmaları sonrası görünümü.


St. Jean Kilisesi Güneydoğu Transeptin doğusunda S-46 plan karesindeki niş altının onarım çalışmaları öncesi güney cephesinden görünümü.

St. Jean Kilisesi Güneydoğu Transeptin doğusunda S-46 plan karesindeki niş  altının onarım çalışmaları sonrası güney cephesinden görünümü.

Duyurular Tümünü Gör