AYASULUK TEPESİ VE ST. JEAN ANITI KAZISI

TAKİP KAPISI KORUMA VE ONARIM PROJESİ

Ayasuluk Tepesi ve Aziz Yuhanna Kilisesi Ana girişi olan Dış surların güneyindeki Takip Kapısı ve Kulelerdeki ilk kazı ve onarım çalışmaları 1960’lı yıllarda Efes Müze Müdürlüğü tarafından yapılmıştır. 2011 yılında kulenin içinde tarafımızdan yapılan kazılarda kulenin son kullanım evresinde taşıyıcı duvarlarının büyük oranda tahrip edildiği anlaşılmıştı. 2013 yılında Üniversitemizin Kurumsal Proje desteği ile Takip Kapısı Rölöve-Restütüsyon ve Restorasyon Projesi tarafımızdan İzmir’de ASMİRA Mimarlık ve Restorasyon Bürosu’na yaptırılmış ve proje 2015 yılında İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 30.07.2015 Tarih ve 3465 No’ lu kararı ile onanmıştır.  Böylece Takip Kapısı ve kuleler için önerilen çalışmaların başlaması sağlanmıştır. Bu proje Takip Kapısı’nın büyük çaplı restorasyonundan çok kapıyı ve kuleleri korumaya yönelik konservasyon projesidir.

Takip Kapısı Doğu Kulesi İçinde yapılan Onarım Çalışmaları

1-8 Eylül 2015 tarihlerinde Takip Kapısı doğu kulesinin içinde üst yapıyı taşıyan 1.20 m kalınlıktaki duvarların alt kısmındaki boşlukların doldurulması ve sağlamlaştırılmasına yönelik onarım çalışmaları yapılmıştır.  Kulenin içindeki doğu-güney ve batı duvarında 2011 yılında kazısı yapılan bölümlerde oldukça tehlikeli olabilecek bozulmalar tespit edilmişti.

Çalışmaların başlangıcında içe doğru oyulmuş ve taşıyıcı özelliğini kısmen kaybetmiş dolgu duvar örgüsü önce tazyikli su ile temizlenmiştir. Daha sonra beyaz hidrolik kireç harcı ile yüzsüz moloz taşlar kullanılarak bu bölümler sağlamlaştırılmıştır. Doğu duvarının altında doğu-batı doğrultusunda 0.80 m’ lik içe doğru bozulan, kuzey güney yönünde 2.30 m uzunluğa ve 1.10 m yüksekliğe sahip dolgu destek duvarının olduğu bölümde aynı çalışmalar yapılmış ve kulenin doğu duvarı tehlikeli olmaktan çıkarılmıştır.

Aynı çalışma kulenin güneydoğudaki mazgal deliği altında devam ettirilmiştir. Bu kısımda doğu batı doğrultusunda 1.65 m’ lik zarar görmüş duvar boşluğu ve kuzey güney yönünde 1.20 m genişliğe ve 1.70 m yüksekliğe sahip dolgu duvar örgüsünde sağlamlaştırma çalışmaları yapılmıştır.

Kulenin içinde Güney duvarında yan yana (2.00 m aralıkla) inşa edilmiş olan üstü tuğla kemer örgülü iki büyük mazgal deliği yer alır. Bunların altındaki destek dolgu duvar örgüsünün doğu-batı yönünde 2.90 m genişliğe, 0.74 m yüksekliğe sahiptir. Burada güneye doğru yaklaşık 0.60 m bozulmuş bölümünde korumaya yönelik sağlamlaştırma çalışmaları yapılmıştır. Buradaki taşıyıcı dolgu duvar örgüsü aslına uygun olarak güçlendirilmiştir.

Kulenin içinde, batı duvarının kazısı yapılan bölümü ile üstteki tuğla tonuz örtüye kadar yükselen batı duvarının altındaki sağlam kalabilmiş mermer bloklar şeklindeki destek duvarının sağlamlaştırılması amacıyla derzleme çalışması yapılmıştır. Ayrıca bu destek duvarının kuzey ucunda yıkılmış durumdaki 0.60 m’lik bölüm tamamlanmıştır. Bu çalışmalarda da hidrolik kireç harcı ve moloz taş kullanılmıştır.

Kulenin kuzeyindeki kapı girişinin doğusunda bulunan, altındaki erken evreye ait tuğla kemer örgülü kapı girişi üzerinde yükselen ve kulenin doğu duvarına yaslanan bölümünde korumaya yönelik sağlamlaştırma çalışmaları yapılmıştır. Bu duvarın doğu-batı yönünde 1.46 m genişliğe, 1.70 m yüksekliğe ve kuzey güney yönünde içe doğru 1.35 m bozulmuş bölümünde çalışmalar yapılmıştır.

Duvarın iç örgüsü yüzsüz taşlarla beyaz kireç harcı kullanılarak güçlendirilmiş ve güneye bakan yüzü orijinal duvar örgü sistemi göz önüne alınarak yeniden örülmüştür. Bu duvar örgüsünün altında yer alan tuğla kemer örgüsüne sahip erken dönem kapı girişinin üst sırasına ait bölümdeki bozulmuş kemer sırası yeniden örülmüş ve sağlamlaştırılmıştır.. 

 Kulenin güneyindeki ikili mazgallar altındaki bozulmuş dolgu duvar örgüsünün çalışmalar öncesi görünümü.

Kulenin güneyindeki ikili mazgalların altındaki bozulmuş dolgu duvar örgüsünün onarım çalışmaları sonrası görünümü.

Duyurular Tümünü Gör