AYASULUK TEPESİ VE ST. JEAN ANITI KAZISI

Kale Köşkü

Kale Köşkü

          2009 yılında İç Kale’nin en üst terasında önceki yıllarda bulunan Kale Hamamı’nın güneyindeki alan kazıların ağırlık noktası olmuştur. Burada kuzey ve güney duvarları çok az belli olan bir yapının tümünün ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Ayasuluk İç Kale’sinde yeni ortaya çıkan bu yapının genel ölçüleri dıştan 11.00X10.20 m., içten 8.00X9.00 m. dir.  Kareye yakın planlı yapıda inşa malzemesi olarak taş, tuğla ve kireç harcı kullanılmıştır. Duvarları ortalama 1.05 m. kalınlıktadır.

          Yapının en ilginç bölümleri bu yapı için özenerek mermerden yapılan Doğu ve Güney kapılarıdır. Doğu kapısı duvarın ortasında yer alırken Güney kapı yapının GB köşesine yerleştirilmiştir. Bu kapıların mermer söveleri iyi durumda günümüze kadar gelebilmişlerdir. GB Kapısının söveleri tek blok halinde işlenmiş, güneye yıkılmış durumda bulunmuş ve kazı sonrasında ayağa kaldırılmıştır.

          Buna karşın Doğu duvarının merkezinde yer alan Doğu Kapısı söveleri üst üste dizilmiş dört mermer bloktan oluşur. Kapı söveleri üzerindeki silmeler oldukça iyi durumda kalabilmiştir. Bu silmelerin yakın benzeri İsa Bey Camii Doğu giriş kapısı üzerindeki taç kapı çerçevesinde izlenebilmektedir. Bu sebeple yapının Ayasuluk İsa Bey Camii ile çağdaş olduğu düşünülmektedir.

          İç Kale’de büyük olasılıkla Emir veya Bey Köşkü olarak inşa edilmiş olan bu yapı 1425 yılından sonraki Osmanlı Dönemi’de Dizdar (Kale Komutanı) Köşkü olarak kullanılmış olabilir. Bu yapıyı 1670 yılında Ayasuluk'u ziyaret eden İngiliz Gezgin John Covel’in gravüründe izlemek mümkündür. Covel tarafından yapılan gravür Ayasuluk’u oldukça detaylı şekilde gösterir. Solda İsa Bey Camii, kale içinde kubbesi ve minaresi ile Kale Camii ve bunun batısında surlardan daha yüksek çizilen bir yapı daha yer alır ki bu bizim bulduğumuz yapı olmalıdır.

          Gravürdeki yapının en önemli özelliği surlardan daha yüksek oluşudur. Bu durumda yapı iki katlı olmalıdır. Bu yıl birinci kata ait yaklaşık 4.00 m. yükseklikteki kuzey duvarı açığa çıkarılmıştır. Bilindiği gibi Ayasuluk (Şimdiki Selçuk) 1348-1380 yılları arasında Aydınoğulları Beyliği’nin başkenti olmuştur. Ayasuluk’ta 1375 yılında yaptırılan İsa Bey Camii en çok bilinen en önemli Aydınoğlu Beyliği eseridir. Aydınoğuları’nın Bizans’tan kalan iç kaleyi kullandıkları, Cami-sarnıç gibi yeni yapılar ekledikleri ve 1403 yılına kadar kalenin sağlam kaldığı söylenebilir. Sonrasında İç Kale çeşitli saldırı ve yağmalara sahne olmuştur. Ancak 17. Yüzyıl’da halen ayakta kalabildiği batılı gezginlerin gravürlerinden anlaşılmaktadır.

          Selçuk Ayasuluk İç Kalesi’nde 2007 yılından itibaren başlayan kazılarda bulunan mimari eserler son bulunan Kale Köşkü ile daha da zenginleşmiştir. Böylece 2012 yılında ziyarete açılması planlanan Selçuk-Ayasuluk Kalesi yeni ve önemli bir yapıya daha kavuşmuştur.

 

  

Duyurular Tümünü Gör