Eser Analiz Kongresi, Türkiye’de eser (iz) analiz alanında çalışan araştırmacıları, akademisyenleri, sanayi temsilcilerini ve öğrencileri bir araya getiren, alanında süreklilik kazanmış önemli bilimsel organizasyonlardan biridir. Etkinliğin temel amacı, eser düzeyde madde analizine yönelik yöntemsel ve uygulamalı araştırmaların paylaşılmasını sağlamak, yenilikçi yaklaşımları tartışmak ve bilimsel iş birliğini geliştirmektir.
Eser analiz kavramı, çevre, biyoloji, gıda, eczacılık, jeoloji, malzeme bilimi ve tıp gibi pek çok farklı disiplinde çok düşük derişimlerdeki element veya bileşiklerin tayinin kapsar. Bu bağlamda EsAn etkinlikleri, spektroskopik, kromatografik, elektroanalitik, termal ve kemometrik yöntemler gibi ayırma-zenginleştirme tekniklerinin güncel uygulamalarına odaklanmakta ve bu alandaki bilgi birikiminin gelişmesine katkı sunmaktadır.
Eser Analiz Çalıştayı ilk kez 22-25 Nisan 2010 tarihlerinde Pamukkale Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenmiştir. Bu etkinlik, Türkiye’de “eser analiz” başlığı altında gerçekleştirilen ilk akademik organizasyon olması bakımından özel bir yere sahiptir. Yurt içinden ve yurt dışından yaklaşık 150 bilim insanının katılımıyla gerçekleştirilen bu ilk çalıştayda, eser düzeyde analiz tekniklerinin bilimsel temelleri ve uygulama alanları kapsamlı biçimde tartışılmıştır.
II. Eser Analiz Çalıştayı, 27-30 Haziran 2012 tarihlerinde Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından Trabzon’da düzenlenmiş olup hem akademik sunum sayısı hem de katılımcı çeşitliliği artmıştır.
III. Eser Analiz Çalıştayı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi ev sahipliğinde 15-18 Mayıs 2014’de Tokat’ta düzenlenmiş olup, bu toplantı ile çalıştay ülke genelinde bilinen ve düzenli aralıklarla gerçekleştirilen bilimsel organizasyon kimliğine kavuşmuştur.
2016 yılı itibariyle EsAn organizasyonu çalıştay formatından kongre düzeyine evrilmiştir. IV. Eser Analiz Kongresi, 19-22 Mayıs 2016 tarihlerinde Sakarya Üniversitesi tarafından düzenlenmiştir ve kongre disiplinler arası kongre formatı kazanmıştır.
V. Uluslararası Eser Analiz Kongresi, 20-23 Haziran 2018 tarihlerinde Cumhuriyet Üniversitesi ev sahipliğinde Sivas’ta gerçekleştirilmiş ve EsAn uluslararası düzeyde tanınırlık kazanmıştır.
2020 ve 2022 yıllarında Dünya genelinde yaşanan COVİD-19 pandemisi nedeniyle EsAn Kongresi gerçekleştirilememiştir. Bu dönemde yüz yüze bilimsel faaliyetlerin kısıtlanması, organizasyonun geçici olarak ertelenmesine neden olmuştur. Fakat çevrimiçi platformlar üzerinden akademik etkileşimler sürdürülmüş, bilgi ve deneyim paylaşımına devam edilmiştir.
Pandemi sonrası EsAn kongreleri yeniden düzenlenmeye başlanmış ve VI. Eser Analiz Kongresi 5-8 Eylül 2024 tarihlerinde Celal Bayar Üniversitesi Kimya Bölümü tarafından Manisa’da yapılmıştır. Bu kongrede yaklaşık 200 bilim insanı sözlü ve poster bildiri sunmuş, akademik iş birlikleri için yeni fırsatlar doğmuştur.
2010 yılından bu yana sürdürülen ve 2026 yılında da Pamukkale Üniversitesi tarafından organize edilen Eser Analiz Çalıştayı/Kongresi serisi, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yer alan üniversitelerin dönüşümlü ev sahipliğinde düzenlenerek bilimsel bir gelenek halini almıştır. Her kongre akademik çeşitliliği artırmış, farklı disiplinleri bir araya getirerek eser analiz yöntemlerinin gelişimine doğrudan katkı sağlamıştır ve sağlamaya da devam edecektir.