TC. Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi
Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı
GENITAL SIĞIL HASTA BILGILENDIRME REHBERI
Aşağıdaki bilgiler, tıbbi kaynaklara dayanarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tavsiye yerine geçmez; tanı ve tedavi için mutlaka bir dermatoloji uzmanına başvurunuz.
1. Hastalığın Kısa Tanımı
Genital siğiller (kondilomlar), anogenital bölgede (cinsel organlar ve makat çevresi) deri veya mukoza üzerinde görülen iyi huylu büyümelerdir. Genellikle İnsan Papilloma Virüsü (HPV) enfeksiyonu sonucu oluşurlar. Cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyonlardan biridir.
2. Bu Hastalık Neden Olur?
Hastalığın temel nedeni İnsan Papilloma Virüsüdür (HPV). 200'den fazla HPV tipi vardır, ancak genital siğillerin %90'ından fazlasına HPV Tip 6 ve Tip 11 neden olur. Bu tipler genellikle "düşük riskli" (kanser yapmayan) tipler olarak sınıflandırılır.
Risk Faktörleri:
a) Cinsel Davranış: Yeni veya çok sayıda cinsel partner, erken yaşta cinsel aktivite.
b) Alışkanlıklar: Sigara ve alkol kullanımı siğil gelişimi ile ilişkilendirilmiştir.
c) Bağışıklık Sistemi: HIV enfeksiyonu gibi bağışıklığı baskılayan durumlar riski artırır.
3. Belirtiler ve Bulgular
Sık Görülen Belirtiler:
a) Karnabahar Görünümü: Küçük, et renginde veya pembe, pürüzlü, karnabahar benzeri kabartılar.
b) Yerleşim: Kadınlarda vulva, vajina, serviks; erkeklerde penis, skrotum; her iki cinsiyette perine ve makat çevresi.
c) Semptomlar: Genellikle ağrısızdır ancak kaşıntı, yanma veya rahatsızlık hissi olabilir.
Daha Az Görülen Belirtiler:
a) Kanama veya akıntı (özellikle lezyonlar tahriş olursa).
b) İdrar yaparken zorlanma veya idrar akışında bozulma (üretra ağzındaki siğillerde).
Uyarı İşaretleri:
a) Hızla büyüyen, ülserleşen (yara haline gelen), sertleşen, kanayan veya tedaviye yanıt vermeyen lezyonlar (bu durumlarda biyopsi gerekebilir).
4. Bulaşıcı mı? Başkalarına Geçer mi?
Evet, genital siğiller oldukça bulaşıcıdır.
a) Temas Yolu: Cinsel ilişki (vajinal, anal, oral) ve ten tene temas ile bulaşır.
b) Kuluçka Süresi: Virüs alındıktan sonra siğillerin çıkması 3 hafta ile 8 ay arasında sürebilir.
c) Belirtisiz Bulaş: Görünür siğil olmasa bile virüs deri yüzeyinden partnerinize geçebilir.
5. Kimlerde Daha Sık Görülür?
a) Genç Yetişkinler: En sık görülme yaşı kadınlarda 24 yaş altı, erkeklerde 25-29 yaş arasıdır.
b) Erkekler: Bazı çalışmalarda erkeklerde kadınlara göre daha sık görüldüğü bildirilmiştir (özellikle Doğu Asya ülkelerinde), ancak Batı ülkelerinde oranlar benzer veya kadınlarda biraz daha yüksek olabilir.
6. Tanı Nasıl Konur?
a) Klinik Muayene: Genellikle doktorunuzun lezyonları gözle muayene etmesi tanı için yeterlidir.
b) Dermoskop: Büyüteç benzeri bir aletle (dermoskop) inceleme, tanıyı doğrulamaya yardımcı olabilir.
c) Biyopsi: Tanı şüpheliyse, lezyonlar atipik görünüyorsa (pigmente, sert, ülsere) veya tedaviye dirençliyse parça alınarak (biyopsi) incelenmesi gerekebilir.
d) HPV Testi: Siğil tanısı için rutin olarak HPV DNA testi yapılması önerilmez, çünkü tanı kliniktir.
7. Tedavi Seçenekleri
Tedavinin amacı görünen siğilleri yok etmek ve belirtileri hafifletmektir. Tedavi virüsü vücuttan tamamen atmaz.
Hasta Tarafından Uygulanan Tedaviler (Evde):
a) Podofilotoksin (Krem/Solüsyon): Hücre bölünmesini durdurarak siğili nekroze eder. Genellikle 3 gün kullanıp 4 gün ara verme şeklinde uygulanır. Hamilelikte kullanılmaz.
b) İmiquimod (Krem): Bağışıklık sistemini uyararak virüsle savaşmasını sağlar. Genellikle haftada 3 kez gece uygulanır ve sabah yıkanır. Hamilelikte önerilmez.
c) Sinecatechins (Merhem): Yeşil çay özünden elde edilir, günde 3 kez uygulanır.
Doktor Tarafından Uygulanan Tedaviler (Klinikte):
a) Kriyoterapi (Dondurma): Sıvı nitrojen ile siğilin dondurulmasıdır. Gebelerde kullanılabilir. Ağrı ve kabarcık oluşumu görülebilir.
b) Trikloroasetik Asit (TCA): Asit ile siğilin kimyasal olarak yakılmasıdır. Gebelerde kullanılabilir.
c) Cerrahi Yöntemler: Makasla eksizyon, küretaj veya elektrokoter (yakma) ile siğillerin çıkarılmasıdır. Hızlı sonuç verir.
Lazer Tedavileri:
a) CO2 Lazeri veya Nd:YAG Lazeri: Diğer tedavilere dirençli veya çok yaygın siğillerde kullanılır. Pahalı olabilir ve duman tahliyesi gerektirir.
8. Günlük Yaşam Önerileri
a) Tıraş: Siğil olan bölgeyi tıraş etmekten (jiletle) kaçının. Tıraş, virüsün çevre dokulara yayılmasına (otoinokülasyon) neden olabilir.
b) Sigara: Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün; sigara kullanımı siğillerin iyileşmesini geciktirebilir ve tekrarlama riskini artırabilir.
c) İletişim: Cinsel partnerinizi durumdan haberdar edin, böylece onlar da muayene olabilirler.
9. Korunma ve Alevlenmeyi Önleme
a) Aşılanma: HPV aşıları (Gardasil, Cervarix), genital siğillere neden olan HPV tiplerine (Tip 6 ve 11) karşı %90-100 oranında koruma sağlar. Henüz enfekte olmamış bireylerde en etkilidir.
b) Kondom Kullanımı: Kondomlar riski azaltır ancak siğiller kondomun kapatmadığı bölgelerde de olabileceği için %100 koruma sağlamaz.
c) Tedaviye Devam: Doktorunuzun önerdiği tedavi şemasını tamamlayın. Siğillerin tekrar çıkması (nüks) sıktır, bu nedenle sabırlı olunmalıdır.
10. Sık Sorulan Sorular
1. Genital siğiller kansere dönüşür mü?
Genital siğillere neden olan HPV tipleri (6 ve 11) "düşük riskli"dir ve kansere neden olma ihtimalleri çok düşüktür. Ancak, siğili olan kişilerde aynı zamanda kanser yapabilen "yüksek riskli" HPV tipleri de bulunabilir. Bu nedenle kadınların düzenli smear/HPV testlerini yaptırması önemlidir.
2. Hastalık tamamen iyileşir mi?
Siğiller tedavi edilebilir ve yok edilebilir, ancak HPV virüsü vücutta sessiz (latent) kalabilir ve bağışıklık sistemi zayıfladığında tekrar siğil çıkabilir.
3. Hamileyim, bebeğime zarar verir mi?
Siğiller hamilelikte büyüyebilir. Doğum sırasında bebek doğum kanalından geçerken virüsü alabilir ve nadiren solunum yollarında siğiller (laringeal papillomatozis) gelişebilir. Ancak sezaryen sadece siğiller doğum kanalını tıkayacak kadar büyükse veya aşırı kanama riski varsa önerilir.
4. Tedaviden sonra ne zaman cinsel ilişkiye girebilirim?
Siğiller tamamen iyileşene kadar cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir. Siğiller geçtikten sonra bile bir süre kondom kullanmaya devam edilmelidir.
5. Siğillerimi koparırsam ne olur?
Siğilleri koparmak, kanatmaya ve virüsün çevre dokulara daha fazla yayılmasına neden olabilir. Kesinlikle yapılmamalıdır.
6. Hangi doktora gitmeliyim?
Dermatoloji (Cildiye), Üroloji veya Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlarına başvurabilirsiniz.
7. Partnerimin de tedavi olması gerekir mi?
Partnerinizde görünür siğil varsa tedavi olmalıdır. Siğil yoksa bile muayene olması ve HPV aşısı hakkında bilgi alması önerilir.
8. Evdeki havlu veya tuvaletten bulaşır mı?
HPV'nin cansız yüzeylerden bulaşma riski çok düşüktür. Bulaşma neredeyse her zaman cinsel temas veya ten tene temas ile olur.
11. Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?
a) Genital bölgede yeni bir kabartı veya kitle fark ettiğinizde.
b) Siğillerinizde kanama, ağrı veya akıntı başlarsa.
c) Siğiller idrar yapmanızı veya dışkılamanızı zorlaştırıyorsa (idrar yolu ağzında veya makat içinde ise).
d) Hamileyseniz veya hamilelik planlıyorsanız.
12. Doktor Randevusunda Sorulabilecek Sorular
- Bu lezyonların kesin tanısı nedir?
- Hangi tedavi yöntemi benim için en uygun (krem mi, dondurma mı)?
- Tedavi ne kadar sürer ve kaç seans gelmem gerekir?
- Tedavinin yan etkileri nelerdir (ağrı, yara izi vb.)?
- Tekrarlama ihtimali nedir?
- HPV aşısı olmalı mıyım?
- Kanser riskim var mı, ek test yapmamız gerekir mi?
- Partnerim ne yapmalı?
- Cinsel hayatıma ne zaman dönebilirim?
- Bağışıklık sistemimi güçlendirmek için ne yapabilirim?
Hazırlayan: Prof. Dr. Ahmet Metin