Coğrafi Konumu
Denizli il tabelası Anadolu Yarımadası'nın güneybatı, Ege Bölgesi'nin güneydoğusunda yer almaktadır.
Ege ve Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit durumundadır. Denizli ilinin her iki bölge üzerinde de
toprakları vardır. Denizli ili 28o38' - 30o05' doğu meridyenleri (doğu uç noktası; Çivril ilçesi Gümüşsu -
Gökgöl Koyu Dinar sınırında Efekli Tepe, batı uç noktası; Buldan ilçesi Alandız Koyu, Manisa - Sarıgöl
sınırında Tezek tepe) 38o29' - 38o52' kuzey paralelleri (Kuzey uç noktası; Çivril Çapak Koyu,
Afyon sınırında Avgan Damları mezarlığı, güney uç noktası; Çameli - Muğla sınırında Karabayır Koyu)
arasında yer alır. Denizli ili doğuda Burdur, Afyon; batıda Aydın, Manisa; güneyde Muğla; kuzeydoğuda
Uşak illeri ile komşudur. Yüzölçümü 11.868km², denizden yükseltisi ise 428m'dir.
İklimi
İl Ege Bölgesi'nde olmasına rağmen, Ege Bölgesi'nin iklimi tamamen görülmez. Kıyı kesimlerinden iç
bölgelere geçit yerinde olduğundan az da olsa iç bölgelerin iklimi hissedilir. Ege Bölgesi ikliminden
sıcaklık olarak biraz düşük farklılıklar görülebilir. Denizli'de dağlar genel olarak denize doğru dik
olduğundan, denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Kışlar ılık ve yağışlı geçmektedir.
İlde yıllık sıcaklık ortalaması 15,8 derecedir.
Nüfus
İlin 2000 yılı nüfus sayımı sonucuna toplam nüfusu 851.029'dir. İl merkezi nüfusu 275.480, ilçe ve beldeler
nüfusu toplamı 410.796, köyler nüfusu 432.346'dür. Nüfus yoğunluğu %73'dür. Merkez hariç 18 ilçe, 100 Belediye,
372 köyü vardır. İçişleri Bakanlığı'nca sürdürülen MERNİS Projesi çalışmaları neticesinde ilde de tüm
vatandaşların %97'sine vatandaşlık numarası verilerek nüfus işlemlerinde gerekli serilik sağlanmış ve
işlemler sorunsuz olarak sürdürülmektedir.
Denizli Adı
Denizli şehri, ilk defa bugün şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü civarında kurulmuştur. Bu şehir
M.Ö. 261 - 245 yılları arasında, Suriye Kralı II. Antiokhos tarafından kurulmuştur. II. Antiokhos kente
karısı Laodike'nin adını vermiştir. Laodike'nin kenti anlamına gelen 'Laodikeia' adını alan kent, M.S. 7.
yüzyılda büyük bir depremle yıkılınca, kent bugünkü Kaleiçi mevkiine taşınmıştır. Türkler Denizli
havalisini zaptettikten sonra, kenti 'Ladik' adıyla anmışlardır.
Denizli adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak rastlamaktayız. Selçuklu kayıtları
ve Denizli mahkemesi seciye sicilleri Ladik ismini vermektedir. İbni Batuta'nın seyahatnamesinde Tunguzlu
denilmektedir. Mesalikullebsar'da da Tunguzlu olarak kaydedilmiştir.
Timurlenk'in zafernamesini yazan, Serafettin Zemdi Tenguzlug ve Tonguzlug gibi
iki isimden bahsetmektedir. Tensiz kelimesi eski Türkçe'de Deniz demektir. Tunguzlu ise bugünkü imlasıyla
Denizli demektir. Netice olarak Denizli adi, Tenguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin zamanla ağızdan agıza,
Denizli kelimesi haline gelmesinden bugünkü şeklini almıştır.
Kronoloji
M.Ö.4000?ler Kalkolitik Dönem.
M.Ö.3000-2000 İlk Tunç Çağı.
M.Ö.2000-1200/1100 Orta Tunç Çağı ve Son Tunç Çağları.
M.Ö.1800 Denizli?nin Arzava Siyasal Birliği içinde yer alması.
M.Ö.1200?ler Deniz kavimleri göçü.
M.Ö.1100?ler Deniz kavimleri göçüyle Hitit Devleti?nin yıkılması.
M.Ö.546 Ahameniş Kralı II. Kiros?un Lidya Krallığını ortadan kaldırılması.
M.Ö.360 Hellespontos, Misya, Lidya ve Karya satraplarının Pers Merkezi Yetkesi?ne baş kaldırışı.
M.Ö.334 Büyük ıskender?in Anadolu seferi ile Denizli yöresindeki Pers etkinliğine son verilmesi.
M.Ö.246 II.Antiokos?un karısı Laodikeia?yı ziyareti sırasında Laodikeia kentinin kurulması.
M.Ö.188 Roma, Bergama, Selevkoslar arasında barış antlaşmasının yapılması.
649 Muaviye?nin Kıbrıs seferi.
1070 Türkler?in Denizli?de ilk kez görülmeleri.
1077 Denizli?nin Türkler tarafından fethi.
1097 Denizli?nin Bizans?ın eline geçmesi.
1102 I. Kılıç Aslan?ın Denizli?yi fethi.
1119 Denizli?nin yeniden Bizans?ın eline geçmesi.
1148 Haçlıların Denizli?den geçmeleri.
1190 Frederik Barbaros komutasındaki bir Haçlı ordusunun Denizli?den geçmesi.
1207 Denizli?nin yeniden Türklerin eline geçmesi.
1259 Türkmenlerin, Denizli?nin yönetimini ele geçirmeleri.
1288 Denizli?nin Germiyanoğulları egemenliğine girmesi.
1300-1368 Denizli?de ınançoğulları egemenliği.
1368 Denizli?nin yeniden Germiyanoğulları egemenliğine girmesi.
1391 Denizli?nin Osmanlıların eline geçmesi.
1403 Timur?un Denizli?yi Germiyanoğulları?na geri vermesi.
1429 Denizli?nin kesin olarak Osmanlı egemenliğine girmesi.
1874 Denizli?de ilk rüştiye mektebinin (ortaokul) açılması.
1876 Denizli?de ilk belediyenin kurulması.
1879 İzmir-Aydın Demiryolu?nun Sarayköy?e dek uzatılmasına ilişkin bir antlaşmanın yapılması.
1883 Yapılan yönetim değişikliği ile Denizli?nin Sarayköy, Buldan ve Tavas kazalarının bağlandığı bir sancak haline getirilmesi.
1884 Çal kazasının Denizli sancağına bağlanması.
1888 Acıpayam Kazası?nın, Denizli sancağına bağlanması, Sarayköy demiryolu hattının Dinar?a dek uzatılmasının kararlaştırılması.
1910 Denizli?nin ?Bağımsız Mutasarrıflık? haline getirilmesi.
22 Mart 1919 İzmir?de toplanan Redd-i ılhak Kongresi?ne Denizli?den bir kurulun katılması.
25 Nisan 1919 İstanbul Hükümeti?nin şehzade Abdürrahim Efendi başkanlığındaki bir öğüt kurulunu Denizli?ye göndermesi.
15 Mayıs 1919 İzmir?in Yunanlılarca işgali üzerine, Denizli?de bir protesto mitingi düzenlenmesi.
16 Mayıs 1919 Yunan işgalinin protesto edilmesi amacıyla Tavas?ta da bir miting düzenlenmesi.
17 Mayıs 1919 İşgale karşı Çal?da bir miting düzenlenmesi.
29 Mayıs 1919 Denizli Redd-i ılhak Cemiyeti?nin kurulması.
8 Haziran 1919 Sarayköy?de bir Kuva-yi Milliye Cephesi?nin oluşturulması.
10 Haziran 1919 Denizli?de Heyet-i Milliye?nin ve Sarayköy cephesinin Oluşturulması.
3 Ağustos 1919 İstanbul Hükümetinin Denizli?de incelemelerde bulunmak üzere Jandarma Genel Komutanı Ali Kemal Paşa?yı göndermesi.
7 Ağustos 1919 Denizli Mutasarrıfı Faik Bey?in Dahiliye Nezareti?ne bir telgraf çekerek , Kuva-yi Milliye?nin dağıtılmasıbuyruğunu geri çevirmesi.
18 Ağustos 1919 Denizli delegelerinin Sivas Kongresi?ne katılmak üzere kentten ayrılması.
12 Ocak 1920 Emin Efendi ve Faik Bey?in ıstanbul?da toplanan Meclisi Mebusan?a Denizli milletvekili olarak katılması.
21 Haziran 1920 Çopur Musa çetesinin Çivril?i basması.
5 Temmuz 1920 Yunanlıların Buldan?a ve Çal?ın bazı köylerine girmesi.
8 Temmuz 1920 Demirci Mehmet Efe?nin adamlarından Sökeli Ali Efe?nin Denizli?de öldürülmesi.
9 Temmuz 1920 Denizli?ye giren Demirci Mehmet Efe?nin, Sökeli Ali Efe nin ölümünden sorumlu tuttuğu 60 kişiyi öldürtmesi.
29 Temmuz 1920 Yarbay Nazmi Bey?in 57. Tümen Komutanı ve Mutasarrıf vekili olarak Denizli?ye gelmesi.
18 Ocak 1921 Çivril?in Yunan işgaline uğraması.
1 Nisan 1921 Çivril?in ikinci kez bir işgale uğraması.
30 Ağustos 1922 Çivril?in Büyük Taarruz neticesinde Yunan işgalinden kurtarılması 3 eylül 1922 Güney'in düşman işgalinden kurtarılmasıdır.
4 Eylül 1922 Buldan?ın işgalden kurtarılması Denizli Bursanın kardeş şehiri dir.