KAZI ÇALIŞMALARI

2015 yılı kazı programı doğrultusunda, önceki yıllarda başlanılan Kızıl Han’ın güneydoğusunda hafif eğimli engelin hemen ilerisinde, Bizans şapelinin batısında, Seymenlik kapısının kuzeybatı kısmındaki kazılara bu yılda devam edilmiştir. Seymenlik Kapısı yönünde mevcut duvar izleri takip edilerek kısmen ortaya çıkarılan yapı gurubunun tam olarak anlaşılabilmesi ve tanımlanabilmesi amacıyla kazılar yapılmıştır.

Çalışmalara başlamadan önce kazıların daha iyi yapılabilmesi için ören yeri 10 x 10 m ölçülerinde plankarelere ayrılmıştır. Plankareler arazi üzerinde uygulandıktan sonra çalışmalara başlanılmıştır. 1 ve 2 nolu açmaların arasında kalan BJ 57 plan karesinde, 2 ve 3 nolu açmaların arasında yer alan BI 59, BJ 59, BI 60, BJ 60 ve BJ 61 plan karelerinde, ayrıca Seymenlik kapısının batısındaki BF 61, BD 61, BE 61 plankarelerinde kazılar yapılmıştır.

1. BJ-57 Plankaresi

1 ve 2 no’lu açma arasında Seymenliğe giden yol hattının doğusu boyunca uzanan alanda kazı çalışmaları yapılmıştır. Daha önceki kazı dönemlerinde sonucu ortaya çıkan avlulu yapı guruplarının birbiri ile ilişkisini ortaya çıkarabilmek amaçlanmıştır. Kazıların yatay düzlemde daha iyi tanımlanabilmesi için plankarelere ayrılmış 10x10 m ölçülerindeki bu alan BJ-57 plankaresine denk gelmiştir. Belirlenen alanda rölöve işlemleri ardından seviye inme çalışmalarına başlanmıştır.

Seviye inme çalışmaları sırasınca ilk etapta alanın güney tarafında arası derz dolgulu, dağınık moloz taşlardan oluşan duvar belirlenmiştir. Duvarın uzunluğu 9.75 cm, genişliği ise 65 cm olarak açığa çıkarılmıştır. Kuzeybatı yönünde gerçekleştirilen seviye indirme çalışmalarında 63 cm genişlik, 25 cm yüksekliğe sahip moloz taştan meydana gelen bir duvar kalıntısına rastlanmıştır. Duvar kalıntısının yanında yoğun seramik buluntuları ele geçmiştir. Kuzeybatı köşesindeki çalışmalar sırasında kare planlı bir mekân ortaya çıkarılmıştır. Kare planlı mekânın kuzeydoğu tarafında duvarların devam ettiği görülmüştür. Bu alanda devam eden çalışmalar sırasında duvar kalınlığı 25 cm ile 30 cm arasında değişen kare planlı mekân ortaya çıkarılmıştır. BJ 57 plankaresinin kuzeybatı yönünde ilerleyen, kuzey güney doğrultulu duvardan BJ 56 plan karesine doğru oval bir duvar tespit edilmiştir. Duvarın uzunluğu 2.70 cm olarak ölçülmüştür. Muhtemelen yapının ocak kısmını çevreleyen bu duvar 2.25 x 3 m ölçülerindeki mekanın batısına yerleştirilmiş, aynı uygulama 1 nolu açmada da görülmüştür.

2. BI 59, BJ 59, BI 60, BJ 60 ve BJ 61 Plankare Kazıları

2011 yılı ve devamında yapılan kazılarda 2 ve 3 nolu açmalarda belirli bir yapı topluluğu ortaya çıkarılmıştır. Ancak 2 nolu açmanın sınırları tam olarak ortaya çıkarılamamıştır. Bu yüzden hem 2 nolu açmanın sınırlarını belirleyebilmek hem de 3 nolu açma ile ilişkisini çözebilmek için 2015 yılında BI 59, BJ 59, BI 60, BJ 60 ve BJ 61 plan karelerinde kazılar yapılmıştır.

Çalışmalara BJ 59-60-61 plankarelerinden başlanılmıştır. Bu plankareler 2 nolu yapının kuzeydoğu yönünde sınırını oluşturmaktadır. 2 nolu alanda avlunun kuzeydoğu kenarında mekanların varlığına işaret eden duvar izleri bulunmaktaydı. Rölöve çalışmalarından sonra seviye indirme çalışmalarına başlanılmıştır. Bu 3 plankarelerin kuzey kenarına denk gelen alanda 14 x 6 m ölçülerinde birbirine bitişik 3 mekan ortaya çıkarılmıştır. Arazinin topografyası doğrultusunda kuzey yönünde zemini yükseltmek için moloz taşlarla dolgu yapıldığı anlaşılmıştır (Fotoğraf 13).  Doğu-batı doğrultuda uzanan bu mekanlardan en doğuda bulunan BJ 60 plankaresine denk gelen D1 mekanı 4.60 x 6 m ölçülerindedir. Güney yönünde avluya açılan 85 cm kapı açıklığı ortaya çıkarılmıştır. Doğu duvarında 1 metre genişliğinde 40 cm derinliğinde dikdörtgen ocak kısmı bulunmuştur.

D2 mekanında da aynı uygulama ile karşılaşılmıştır. Avluya açılan bir kapı ve doğu duvarına yerleştirilen ocak kısmı mevcuttur. 4.60 x 6 m olan D2 mekanı ölçüleri ile D1 mekanının ölçüleri aynıdır.

BJ 59 plankaresine denk gelen D3 mekanında zamanla tahribatın daha fazla olduğu görülmüştür. Kazı sonucu yapılan incelemelerde D1 ve D2 mekanlarıyla aynı ölçülere sahip olduğu görülmüş ancak kapı açıklığına ulaşılamamıştır. Muhtemelen avluya açılması gereken açıklığın sonraki dönemlerde kapatıldığı dilatasyon izlerinden tespit edilmiştir. Ortalama 60-70 cm aralığında duvar kalınlıklıları mevcuttur. Moloz taş örgülü duvarların yüksekliği ortalama 40 cm'dir. Duvar yüksekliklerinin az olması pencere açıklıkları hakkında bilgi sahibi olmamızı engellemiştir. Avlunun kenarına yerleştirilen birbirine bitişik üçlü mekan uygulaması 1 ve 3 nolu açmada da karşımıza çıkmaktadır.

BJ 61 plankaresinde 2 ve 3 nolu açmanın arasında kalan kısımda kazılar yapılmıştır. Plankarede yapılan kazılar sonucu iki yapı gurubunu birbirinden ayıran ve 2 nolu yapıda avluyu kuşatan bir çevre duvarı olduğu anlaşılmıştır. Kuzeydoğu-güneybatı doğrultuda devam eden duvarın BI 60 ve BI 59 plankarelere doğru devam ettiği görülmüştür.

BI 60 plankaresinde yapılan kazılar sonucunda kuzeydoğu-güneybatı doğrultuda duvarların devam ettiği görülmüştür. Bu kısımda duvardan batı yönünde avluya doğru ilerleyen 3.60 cm uzunluğunda bir duvar tespit edilmiştir. Bu kısımdaki duvarın BI 60 plankaresinde köşe yapan avlu duvarı ile bir mekan oluşturduğu görülmüştür. 3.60 x 4.50 cm ölçülerindeki mekanın avluya bakan kısmında duvar izi tespit edilememiştir. Muhtemelen bu alanın, üzeri kapalı sundurma biçiminde düzenlenmiş olduğu düşünülmektedir. Duvarların kalınlığı ortalama 50 cm olarak ölçülmüştür. BI 59 plankaresinde duvarın köşe yaparak kuzeybatı yönüne devam ettiği anlaşılmış bu kısımda avluya açılan 2 m'lik kapı açıklığı tespit edilmiştir. 2 nolu yapıya açılan kapı açıklığından avluya geçildiği, bu alandan da, avluyu çevreleyen yapılara girişlerin sağlandığı görülmüştür.

2 nolu açmada yapılan kazılar sonucunda yapının 20.5x25 m ölçülerinde bir alanı kapsadığı anlaşılmıştır. 15 x 15 m ölçülerinde yaklaşık 225 m2 bir avlu ortaya çıkarılmıştır.

3. BF 61, BD 61, BE 61 Plankare Kazıları

Kızılhan ve Seymenlik kapısı arasında bulunan yolun doğu kısmında yapılan kazılar sonucunda, birbirine bitişik yapı toplulukları ile avlulu ve yardımcı mekanlardan oluşan çiftlik yapıları ortaya çıkarılmıştır. Ortaya çıkarılan sokağın batı tarafında görülen duvar izlerinin ve sokak dokusunun anlaşılabilmesi için üç plankarede kazılar yapılmıştır.

Sokağın batı yönündeki kazılara ilk olarak BF 61 plankaresinden başlanmıştır. İlk olarak 10 x 10 m ölçülerindeki plankarenin içerisinde temizlik çalışmaları yapılmıştır. İnsitü çiziminin ardından kazılara başlanılmıştır. Kazılar sonucunda plankare içerisinde doğu batı doğrultusunda duvar kalıntılarına ulaşılmıştır. Duvarların kot durumları ve birbiri üzerine denk gelerek kesişmeleri farklı dönem duvarları olduğunu göstermektedir. Plankarenin doğu kenarında, sokağa bakan kenarda  4.75 cm uzunluğunda kuzey güney doğrultuda duvar kalıntısı ortaya çıkarılmıştır. Tek sıra moloz taş duvarın takibi sonucunda batı yönünde köşe yaparak döndüğü tespit edilmiş ve uzunluğu 6.40 cm olarak ölçülmüştür. Daha sonra duvarın köşe yaparak kuzey yönünde 1.80 cm daha ilerlediği görülmüştür. Ancak bu kısmın, sonraki dönemde yapıldığı tespit edilen daha üst kotta bir duvar tarafından kesildiği anlaşılmıştır.

Seviye inme çalışmaları sırasında bu kotta yangın izleri görülmüş, kül tabakası ile karşılaşılmıştır. Muhtemel bir yangından sonra yapının yıkıldığı ve başka yerine bir yapı inşa edildiği anlaşılmıştır.

Kazıların devamında kuzeydoğu-kuzeybatı doğrultuda moloz taşlı duvar tespit edilmiş ve duvarın uzunluğu 5.70 cm olarak ölçülmüştür. Duvarın hem kuzeydoğu hem güneybatı yönünde köşe yaparak batı yönünde ilerlediği görülmüştür. BG 60 ve BG 61 plankarelere doğru devam ettiği tespit edilmiştir. Ancak bu alanlarda kazı yapılmamıştır.

BF 61 plankaresinde ortaya çıkan duvar kalıntıları bir yapı topluluğunun bölümü olduğu anlaşılınca kazılara BE 61 ve BD 61 plankarelerinde devam edilmiştir.

BE 61 plan karesinde daha önceki kazı dönemlerinde kazılar yapılmış ancak batı kenarında herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Daha önce yapılan kazılarda sur dibinde 4.53 x 5.20 cm ölçülerinde bir mekan ortaya çıkarılmış ve duvarların devam ettiği görülmüştür. Devamında yapılan kazılar sonucunda sur duvarı dibinde 2 mekan ortaya çıkarılmıştır. Birinci mekanın ölçüleri 5.20 x 3.80 cm ölçülerindedir. Güneydoğu kenarı sura dayanan mekanın giriş açıklığı kuzeybatı duvarında tespit edilmiştir. İkinci mekanın ölçüleri de 4.90 x 2.80 olarak ölçülmüştür. Ancak bu mekanın kapı açıklığı kuzey doğu yönünde yer alan diğer mekana açılmaktadır. Mekanın ortasında çapı 20 cm olan sütun parçası bulunmuştur. Muhtemelen bir üst örtüyü taşıyan taşıyıcının bu sütun üzerine oturtulduğu ve sütunun ayak olarak kullanıldığı görülmüştür. 2016 yılı kazı programında bu alandaki duvar izlerinin takibi yapılması ve yapı grubunun ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.

2015 yılı kazıları sonucunda hedeflenen programa ulaşılmıştır. Sokak dokusunun belirli bir kısmı ortaya çıkarılmıştır. Kızılhan'ın güney tarafından başlayan ve Seymenlik kapısına ilerleyen sokağın kuzey bölümü açılmış ve güney yönünde kazılara başlanılmıştır.

 

Duyurular Tümünü Gör