1 NOLU ALANDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

2011 yılında Kızıl Han’ın güneydoğusunda hafif eğimli engelin hemen ilerisinde, Seymenlik Kapısı yönünde mevcut duvar izleri takip edilerek kısmen ortaya çıkarılan yapı grubunun tam olarak anlaşılabilmesi ve tanımlanabilmesi amacıyla alanın doğusunda çalışmalara başlanmıştır.

Alanın doğusunda yapılan çalışmalar neticesinde 4 adet 10x10 m ölçülerinde açma sınırı belirlenmiş, çalışmaların devamında ortaya çıkan yapı grubuna ait öğelerin açığa çıkarılıp duvar sıralarının takip edilmesi amacıyla 2 adet 2x10 m ölçülerinde genişletme açmaları yapılmıştır. Çalışma programı kapsamında kazı faaliyetlerini yürüttüğümüz alanları tanımlamak amacıyla her bir çalışma alanına sırasıyla BÇ.14.1C.; BÇ.14.1D; BÇ14.1E; BÇ.14.1F; ve BÇ.14.1E Açma Genişletme; BÇ.14.1F Açma Genişletme isimleri verilerek çalışmalarımız başlamıştır.

1.BÇ.14.1C AÇMASI

        Kızılhan'ın üst kısmında, 2011 yılında açığa çıkarılmış olan yapı grubuna ait olduğunu düşündüğümüz ve avluyu sınırlayan çevre ihata duvarı boyunca devam eden alanda rölöve ardından seviye inme ve toprak tahliyesi çalışmalarına başlanmıştır.

Daha önceki çalışmalarda söz konusu yapı grubunun korunmuş duvar yüksekliği ana kaya zemin üzerinden yaklaşık 40 cm olarak ölçülmüştür. 2014 yılında çalışma yapılacak alanda ise alanın güney doğusuna doğru yaklaşık 1 m kot farkı oluşturacak şekilde eğimle dolgu toprağının yükseldiği gözlemlenmiştir. Burada yapılan çalışmalar neticesinde ana kaya zemin takip edilmiş ve alanın batı hattı boyunca uzanan duvarın, 2011 yılında açığa çıkarılan alandan itibaren devam ederek bir bütün oluşturduğu görülmüştür. Yapılan çalışmalar neticesinde açığa çıkarılan duvarının 30 ila 60 cm korunmuş duvar yüksekliğine sahip olduğu ve açmanın batı hattı boyunca uzanan bu duvarın 10 m. uzunluğunda 70 cm genişliğinde olduğu görülmüştür. Duvar çeşitli büyüklüklerde moloz taşların meydana getirdiği bir düzenleme gösterir. Alanın güney batı köşesinde yuvarlak planlı olduğu görülen ve derinliği 60 cm olarak ölçülen bir ocak tespit edilmiştir. Burada yapılan kazılar esnasında yoğun miktarda küllü toprak çıkarılmış ve gerekli analizler için numuneler alınmıştır.

       Alanda yapılan çalışmalarda ortaya çıkarılan ana kaya üzerinde kırıklı hat izleyen ve çeşitli genişliklerde olduğu görülen yarıkların varlığı tespit edilmiştir. Bu yarıkların kesişim noktalarında birbirine nispeten dik yukarıdan bakıldığında kare plan oluşturduğu gözlenen derin çukurların olduğu gözlemlenmiştir. Bu noktalarda yapılan seviye inme çalışmalarında kahverengi çakıllı toprağın yanı sıra bir dikmeyi sabitlemek amacıyla el ile yerleştirilmiş uzunlukları 20 ila 35 cm arasında değişen sivri ucu aşağı doğru bakacak şekilde yerleştirilen taşlar tespit edilmiştir. Alanın güney doğusunda herhangi bir duvar ya da temel yapısı ile ilişkilendirilemeyen muhtelif büyüklüklerde düzensiz taşlar görülmüştür. Buradan yaklaşık 0,5 m kuzeyde yapılan seviye inme çalışmalarında T formlu bir yapı ögesi tespit edilmiştir. Bu yapı ögesinin uç kısmında kare formlu ve yerden yüksekliği 30 cm olarak ölçülen bir taşın dikme altlığı olarak kullanıldığı düşünülmüştür. Buraya bitişik devam eden duvar hattının niteliği anlaşılamamıştır.

2.BÇ.14.1D AÇMASI

        BÇ.14.1C Açmasında yapılan çalışmalar neticesinde elde edilen bulguların daha sağlıklı değerlendirilebilmesi ve alanda mevcut yapı örüntüsüne ait ögelerin anlaşılabilmesi amacıyla 1 C alanının güneydoğusunda 0,5 m geçiş aralığı bırakılarak 10x10 m ölçülerinde açma sınırı belirlenmiş ve çalışmalara başlanmıştır. Burada yapılan yüzey temizliği, fotoğraflama ve çizim sonrasında alanın değişik seviyelerde hafif yükseltili olduğu görülmüştür. Alanın belli noktalarında mevcut duvar yapılarının devamı niteliğinde olduğu düşünülen taşları yüzeydedir.

        Alanda yapılan seviye inme çalışmalarına alanın kuzeybatı köşe başlanmıştır. Kazılarda herhangi bir temel ya da duvar ile ilişkilendirilemeyen yoğun döküntü taşı görülmüştür. Köklerinin temizlenmesi ile neticesinde yapı örgüsüne ait yoğun miktarda taşın alan içerisine dağılmış olduğu tespit edilmiştir. Bu seviyede yapılan çizim çalışmasının ardından seviye inme çalışmalarına devam edilmiştir. Alanın doğusunda, düzenli bir duvar sırası şeklinde doğu batı yönünde uzanan basit taş duvar görülmüştür. Bu hattın batı ucunda duvarın köşe yaparak kuzey batıya doğru ilerlediği ve 1 C açmasının batı hattı boyunca uzanan duvar sırasının devamı olduğu görülmüştür. Ancak uzanan bu duvar, 1 C açmasına kadar düzgün bir hat şeklinde devam ederken 1 D açmasının kuzey batı köşesinde geniş bir açı ile dönüş yaparak devam ettiği görülmüştür. Söz konusu duvar sırasının, 1 D açması içerisinde açıklığı kuzeybatı yönünde olan U formlu bir mekan örüntüsüne sahip olduğu anlaşılmıştır. Kare planlı olan bu yapının duvarları birbirine paralel olmayan ve alanın doğusuna doğru daralarak devam eden, karşılaştığı duvarı dik kesen bir plana sahip olduğu tespit edilmiştir. Alanın doğu duvarının dış kısmında duvardan yaklaşık 15 cm açıklıkta niteliği net olarak anlaşılamayan taş sırasının var olduğu tespit edilmiştir. Bu taş sırasının alanın doğusuna doğru alçarak devam etmesi ve duvar ile olan mesafede daha alt seviyeye doğru duvarın devam etmesi yapıyı sudan korumak için alınmış olan bir tedbir olarak düşündürmektedir.

        Çalışmanın ilerleyen safhalarında alanın kuzey duvarını oluşturan duvar yapısının batı cephesinde yaklaşık 1,5 m 20 cm genişliğindeki alana yayılacak şekilde kireç sıvanın varlığı tespit edilmiştir. Yapıyı oluşturan duvarların sadece bu noktasında görülen sıva burada özel bir uygulamanın yapılmış olduğunu düşündürmesi bakımından önemlidir. Bu noktada yapılan çalışma neticesinde tuğlalar ile oluşturulmuş dairesel bir yapıda dizili tuğla ve taş sırasının var olduğu görülmüştür. Taş ve tuğla derzlerinin temizlenmesi neticesinde bu noktada yapılan seviye inme çalışmalarında dairesel bir forma sahip, konik bir şekilde daralarak derinleşen bir yapı tespit edilmiştir. Sıvalı duvarın hemen önünde yer alan bu yapının önemli bir bölümünün tuğla ile yapıldığı, diğer cephelerinde konik formu oluşturan eğime göre yerleştirilmiş 3 adet kayrak görülmüştür. İç kısmının yüzeyi kireç ile kaplanmıştır. Burada yapılan çalışmalar esnasında yapının içerisinde farklı formlar gösteren ancak niteliği anlaşılamayan ve döküntü olduğunu düşündüğümüz taşlar çıkarılmıştır.

        Alanda yapılan kazı sonrasında 1 D açmasında mekanı sınırlayan duvarların ortasında kare bir platform oluşturan, nispeten düzenli yerleştirilmiş ve yaklaşık 1,5 m2 lik alanı kaplayan zemin tespit edilmiştir. Yine aynı mekanın güney batısında ölçüleri yaklaşık 30 cm ile 65 cm arasında değişen iki adet kayrak taşının düz bir zemin oluşturacak şekilde yerleştirildiği ve aynı alanın devamında sıvanın geniş bir zemini düzleştirecek şekilde alanı kapladığı görülmüştür.

        Alanın batı köşesine yakın bir noktada seviye inme çalışmalar neticesinde dairesel bir forma sahip, yukarı gelen yüzeyi kırık bir taş bulunmuş burada yapılan seviye inme çalışmaları neticesinde bunun Attik kaideli ve korunmuş yüksekliği yaklaşık 65 cm olan üst tarafı kırık bir sütun olduğu anlaşılmıştır. Yapılan ilk değerlendirmelere göre bunun bir altar yada adak sütunu olduğu düşünülmektedir. Sütunun üst kısmına yakın bir noktada 25x10 cm lik bir alana yayılmak suretiyle oluşturulmuş 3 sıra halinde yazıtın önemli bir kısmının korunmuş olduğu görülmüştür. Yazıtta 1 satırda DLM…WNM; 2.satırda PRAU…OU; 3. satırda ARIS…yazıları okunabilmektedir. Satırları oluşturan harflerin yüksekliği 3 ila 4 cm arasında değiştiği harf genişliğinin ise 4 ila 6 cm arasında olduğu görülmüştür.

3.BÇ.14.1 E AÇMASI

        Güneybatıya doğru yükselen hafif eğimli alanın bulunan alanın köşe noktasından çalışmalara başlanmıştır. 1 C alanında görülen ana kayanın 1 E alanında da devam ettiği ve 1 E alanının önemli bir bölümünü kapladığı görülmüştür. Alanın kuzeybatı hattından 2 m içeriye kadar olan alanda toprağın tümü kaldırılarak ana kaya açığa çıkarılmıştır. Çalışmanın ilerleyen safhalarında ana kayanın üzerinde 20 cm toprak kalacak şekilde çalışmalara devam edilmiştir.

        Bu aşamada alan içerisindeki taşların herhangi bir düzen arz etmemesi alandaki yapı örüntüsünün anlaşılmasını güçleştirmiştir. Özellikle alanın kuzeydoğu köşesinde yaklaşık 3x6 m lik alanda yoğun miktarda döküntü taşı görülmüştür. Güney doğu yöne doğru devam eden çalışmalarda alan içerisine düzensiz bir şekilde dağılmış muhtelif ebatlarda kayrak taşı görülmüştür.  -30 cm kot seviyesinde ve kayrak taşların yüzey seviyesini koruyacak şekilde kazı çalışmalarına devam edilmiş, bu seviyede bağlantısı henüz belirlenemeyen ve alanın kuzey doğu hattı boyunda yaklaşık 2 m devam eden duvar tespit edilmiştir. Söz konusu duvarın yapısının daha önce karşılaştığımız duvar yapısından daha ince ve düzensiz olarak devam ettiği, üst kısmının tahrip olduğu görülmüştür.

       

Alanın güney batı köşesinde çalışma öncesinde yüzeyde 2 sıra taş örgü halinde görülen ve uzunluğu 3 m genişliği 0,7 m olarak ölçülen duvarın çevresinde yapılan seviye inme çalışmaları sonucunda 4,3 m uzunluğunda 0,7 m genişliğinde, korunmuş yüksekliği 0,4 m olan duvar yapısının varlığı tespit edilmiştir. Kuzey-güney uzantılı 2.20 m. uzunluğundaki duvarın doğu yönde, 1 C açmasına doğru devam eden duvarı dik kestiği görülmüştür. Bu duvar yapısının görünüm itibari ile L şeklinde bir form oluşturduğu görülmüştür. Basit taş örgü duvar olduğu görülen bu duvarda bağlayıcı malzeme olarak toprak kullanılmıştır. Bu duvardan yaklaşık 2,30 m kuzey doğuda ve bu duvara paralel uzanan, niteliği tam anlaşılmayan tek sıra halinde taş sırası tespit edilmiştir. Bu taş sırası, daha önce zemin olarak düşündüğümüz kayrak taşlarının bulunduğu alanı sınırlandırması bakımından önemli bir bulgu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sıranın 90 derece dönüş yaparak alanın kuzey doğusuna doğru devam etmesi, bu yapının alanı sınırlama amaçlı yapıldığını düşündürmektedir.

        Son olarak niteliksiz, döküntü halde bulunan taşlar çizim ve belgeleme çalışmalarının ardından kaldırılmıştır. Yapılan bu çalışma sonucunda 1 E alanının kuzey doğu hattı boyunca uzanan duvarın batı cephesinde açık gri kül tabakasına rastlanmıştır. Burada yapılan temizlik çalışmaları sonrasında duvar içerisine doğru devam eden, çeyrek daireden biraz daha büyük, alt kademede yumruk büyüklüğünde taşların daire forma uygun olarak yerleştirildiği bir ocak tespit edilmiştir. Söz konusu ocağın alan içerisinde farklı bir ocağa ateş takviyesi y ada aydınlatma amacıyla kullanılmış olduğu düşünülmektedir. Bu ocak yapısının batısında alan içerisinde kuzey doğu güney batı hat boyunca tek sıra halinde uzanan taş sırasının varlığı tespit edilmiştir. Oldukça düzenli olarak yerleştirildiği görülen bu taş sırasında yer yer düzgün tuğlaların yer aldığı görülmüştür. 4,5 m uzunluğunda olan bu hattın kuzey doğusunda 35 cm uzunluğunda 25 cm genişliğinde, merkezinde yatay yerleştirilmiş taş etrafında oval form oluşturacak şekilde uzunlamasına yerleştirilmiş taşların yer aldığı bir yapı tespit edilmiştir. Bu yapının işlevi hakkında net bir fikir olmasa da dikme altlığı olarak kullanıldığı ya da göveç gibi pişirme amacıyla kullanılan kapların üzerine konduğu düşünülmektedir. Bu alanın doğusunda döküntü halde olduğu görülen taşların kaldırılması neticesinde duvarlarla sınırlandırılmış mekânın orta noktasında etrafına tuğlaların yerleştirilmesiyle yuvarlak planlı oluşturulmuş, tuğlaların eğiminden dolayı hafif konik biçimde dibine doğru daralan bir ocak yapısına daha rastlanmıştır. Ocağın bitişiğinde 65 cm uzunluğunda 25 cm genişliğinde düz bir mermer taşın yatay olarak zemin seviyesinde yerleştirilmiş olduğu görülmüştür. Alanın güney doğusunda yapılan seviye inme çalışmalarında kuzeyde düzensiz olarak devam eden duvarın bu noktada daha sağlam olarak kaldığı görülmüştür. Duvarın kuzey kısmında yapılan kazılarda söz konusu duvarın oval bir dönüş yaparak kuzey doğuya doğru devam ettiği görülmüştür. Açma sınırı bu noktada kaldığı için bu aşamada yapı ögesi olarak nasıl bir işlev üstlendiği belirlenememiştir. Burada dönüş yapan duvarın açma kesiti bitiminde çeyrek daire formlu üçüncü bir ocağın varlığı tespit edilmiş ve söz konusu alanda açık gri kül kum karışımının yoğunluk gösterdiği belirlenmiştir. Açma kesitine oval dönüş yaparak devam eden duvarın doğusunda, yaklaşık 2,6 m mesafede bu duvara paralel devam eden bir duvar daha tespit edilmiştir. Burada devam eden derinleşme çalışmalarında yürüme zemininden 1,45 m derinlikte ana kayaya ulaşılarak bu noktada seviye inme çalışmaları tamamlanmıştır.

4.BÇ14.1F AÇMASI

       1 E Alanının güney doğusunda 1 D alanının doğusunda 10x10 m ölçülerinde 1 F açması olarak belirlenen alanda çalışmalara başlanmıştır. Yüzeyinde az miktarda taş yoğunluğu bulunan alanda yapılan ilk incelemelerde 1 D açmasından itibaren görülen duvar yapısının bir kısmını oluşturduğu düşünülen ve 2 sıra halinde devam eden uzunluğu 1,4 m olarak ölçülen taş sırasının varlığı tespit edilmiştir.

Alanın kuzey batısından başlayarak seviye indirme çalışmalarına başlanmıştır. Alanın kuzey yarısındaki yüzey toprağının kaldırılmasından sonra 1 D açmasından itibaren devam eden duvara dik uzanan ve yüzeyde 2 sıra taş örgüsü olarak devam eden genişliği 60 ila 70 cm arasında değişen duvar yapısı tespit edilmiştir. Alanın doğu yarısında yapılan seviye inme çalışmalarında ise 1 D alanından itibaren devam eden duvar yapısının 3, 60 m ilerledikten sonra köşe yaptığı yerde yaklaşık yarım metre doğuya doğru çıkıntı yaparak ilerleyen duvar ile bitişik olmasına rağmen bağlantı taşının olmadığı görülmüştür. Mekanı sınırlayan bu duvarların dış köşesinde büyük bir taşın varlığı tespit edilmiştir.

       1 F alanının kuzey hattını oluşturan alanda ise daha önce açığa çıkarılmış olan ve kuzey doğu güneybatı uzantılı olarak devam eden duvarın 90 derece dönüş yaparak köşe oluşturduğu ve alanın kuzey hattı boyunca 2 sıra halinde taş örgü duvar olarak devam ettiği görülmüştür. Burada 3 seviye toprağından itibaren diğer çalışma alanlarına göre daha fazla sikke ele geçmiştir. 1 F alanı içerisinde mekânsal alanı sınırlayan duvarların orta noktasına yakın ancak batı duvarına olan mesafesi diğer duvarlara göre daha az, sekizgen yastıklı 19 yivli bir sütun başlığının varlığı tespit edilmiştir. Burada yapılan incelemeler neticesinde bu yapı ögesinin bir dikme altlığı olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. 1 F alanının doğu kısmında tarla sınırını oluşturan alanda yapılan seviye inme çalışmalarında herhangi bir yapı ögesine rastlanılmamıştır. Ancak yapılan açma düzenleme işlemi esnasında burada kesidin en alt kot seviyesinde kumlu ve çakıllı tabakanın olduğu görülmüştür. 1 nolu alanın güney batısında devam eden ve U formu ile adeta dere yatağı görünümü şeklinde olan alanın bir parçası olduğu düşünülen çakıllı tabakanın bu şekilde birikmiş ve toprak kaybının önlenmesi için daha sonra toprak yığılarak kapatıldığı düşünülmüştür.

5. KAZI EVİ ÇALIŞMALARI

Kazı Başkanlığı tarafından Kazı Evi (Hacı Abdi Mahallesi, Kayacık Sokak, No:29) olarak kullanılan alanda yer alan ikinci binanın tadilat çalışmasına başlanmıştır. Malzeme deposu olarak kullanılacak alan tamamlanmıştır. İkinci binanın tadilatının ancak bir kısmı yapılabilmiştir.

6. ÇEVRE DÜZENLEME ÇALIŞMALARI

Beçin Kalesi'nde devam eden "Çevre Düzenlemesi ve Karşılama Merkezi Projesi"nde ise yüklenici firma tarafından yapılan çalışmalar takip edilmiştir. Karşılama merkezi yapımında, gezi güzergahını oluşturan travers döşemelerin oturtulacağı alanda, yağmur suyu için kanal yapılması planlanan alanda kazı çalışmaları denetimimizde yapılmıştır. Karşılama Merkezi alanının doğusunda Hellenistik Döneme ait olduğunu düşündüğümüz duvar sırası tespit edilmiş ve görüşlerimiz alınarak proje revize edilmiştir. Karşılama Merkezi alanının kazısından çıkarılan toprak Genel Müdürlük Makamı'ndan gerekli izinlerin alınması ile kazı alanı dışına (Milas Belediyesi toprak döküm alanına) taşınmıştır.

 

Duyurular Tümünü Gör